Γελοιογραφίες του Φωκίωνα Δημητριάδη από τη Μακεδονία για τα Ιουλιανά και την Αποστασία

 

Η εφημερίδα Μακεδονία είναι διαθέσιμη σε ηλεκτρονική μορφή από τον ιστότοπο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, κι έτσι μπορούμε να δούμε τις γελοιογραφίες που δημοσίευε την εποχή της ιουλιανής κρίσης. Οι γελοιογραφίες δημοσιεύονταν πρωτοσέλιδες, σε μεγάλο σχήμα. Δεν έχουν υπογραφή γελοιογράφου, αλλά είναι του Φωκίωνα Δημητριάδη.
Η τοποθέτηση του σκιτσογράφου αλλά και της εφημερίδας είναι αρχικά υπέρ του Παπανδρέου και αναφανδόν κατά των αποστατών, αλλά προς το τέλος της κρίσης, όταν διαφαίνεται η προοπτική να επιβιώσει η κυβέρνηση αποστατών, κύριος στόχος των γελοιογραφιών γίνεται η ΕΡΕ και μάλιστα η σκληρή της πτέρυγα. Ίσως υπάρχει μια ελαφρά διαφοροποίηση σε σχέση με τις γελοιογραφίες που δημοσίευε, την ίδια εποχή, ο Φωκίων Δημητριάδης στα έντυπα του συγκροτήματος Λαμπράκη.

Στην ανθολογία μου κατατάσσω τα σκίτσα με χρονολογική σειρά, αλλά όποιος θέλει να δει μια πιο αναλυτική εξιστόρηση των γεγονότων ας ρίξει πρώτα μια ματιά στην προηγούμενη ανθολόγηση γελοιογραφιών του Κ. Μητρόπουλου, διότι όσα ιστορικά στοιχεία αναφέρονται εκεί δεν επαναλαμβάνονται εδώ.

 

ΠΡΙΝ ΞΕΣΠΑΣΕΙ Η ΚΡΙΣΗ

Γλυτώσαμε τις εκλογές Η κυβέρνηση Παπανδρέου παίρνει ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή και ο Μαρκεζίνης με τον Κανελλόπουλο (δηλαδή, οι ηγέτες της αντιπολίτευσης) αλληλοσυγχαίρονται που γλύτωσαν τις εκλογές (και επομένως μια βαρύτερη ήττα, υπονοεί ο σκιτσογράφος). Από κοντά κι ο Κ. Τσάτσος με την κότα, το γελοιογραφικό σήμα κατατεθέν του.


6-14 ΙΟΥΛΙΟΥ: Ο ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ

Είμαι υπουργός Αμύνης και αμύνομαι Ο Γαρουφαλιάς αρνείται να παραιτηθεί.
Ο "αντάρτης".
Ο Δούρειος ίππος της Χούντας.
Τι θέλει ο κύριος;. Ο Γαρουφαλιάς λακές των ανακτόρων.
Γκοολ! Σκίτσο που διαψεύστηκε, καθώς παρουσιάζει τον Γεώργιο Παπανδρέου να πετυχαίνει γκολ με τους χειρισμούς του.
Νάνι νάνι το μωρό μου. Η μαμά ΕΡΕ παρηγορεί τον διαγραμμένο από την ΕΚ Γαρουφαλιά ενώ στο βάθος φαίνεται στην Κέρκυρα ο γίγας Παπανδρέου -ή κάτι τέτοιο τέλος πάντων.
Ναυτική ανταρσία. Και άλλο αισιόδοξο σκίτσο, όταν φαινόταν πως η κρίση θα διευθετηθεί με την αποπομπή του Γαρουφαλιά και την αντικατάστασή του από υπουργό της ΕΚ. Ο Παπανδρέου παρουσιάζεται να καταστέλλει την ανταρσία.
Αν(ή)κειοι δηλώσεις... του Γαρουφαλιά καθώς εκπαραθυρώνεται -θα λέγαμε σήμερα.


15 ΙΟΥΛΙΟΥ - αρχές ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ: Ο ΝΟΒΑΣ

Το χρονικό της ανατροπής. Κάπως έτσι έγινε και στην πραγματικότητα.
Πάρτε κόσμε υπουργεία. Η ανακοίνωση έμμετρη βέβαια.
Μητσοτάκη, ζαλίζομαι!.
Μια θέση και φύγαμε!. Στο Λεωφορείον ο Πόθος των Ανδρείκελων ο Νόβας είναι οδηγός, ο Μητσοτάκης εισπράκτορας και πίσω ο Τούμπας, υπουργός Δημ. Τάξης.
Αγώνας δρόμου για να φτάσουν στη Βουλή. Όπου τους περιμένει η προαναγγελθείσα καταψήφιση.
Ο κ. Νόβας επιμένει να μεταβεί στη Βουλή. Το φέρετρο μεταφέρουν Κωστόπουλος, Μητσοτάκης, Τούμπας. Πίσω ο Κανελλόπουλος με την περικεφαλαία. Μόλις διακρίνεται η κότα του Τσάτσου.
Ο δρόμος προς τη Βουλή. Ποιήματα έγραφε κι ο Κανελλόπουλος και οι γελοιογράφοι τον παρουσίαζαν να κρατάει τα σονέτα του στο χέρι.
Τα κακά προαισθήματα.
Τραυματίας από διαδηλώσεις. Το Σύνταγμα.
Το ναυαγοσωστικό.Ο Καπετάν Παναγιωτάκης και οι ναυαγοί.
Ο νέος Σαίξπηρ. 167 ήταν οι ψήφοι κατά της κυβέρνησης Νόβα.


14 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ: Ο ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ

Οι... δέκα εντολές. Δώσε και σε μένα μπάρμπα Μωυσή.
Μακάριοι οι κρατούντες. Η εντολή-τούρτα στον Τσιριμώκο.
Μεγάλη πόρτα θα διαβείς. Η κυβέρνηση Τσιριμώκου στη Βουλή.
Αυγουστιάτικες σερενάτες. Θα γυρίσεις ξανά, τραγουδάει ο Γ. Παπανδρέου στην Εντολή.
Από το Συμβούλιο του Στέμματος.
Δρόμος μετ' εμποδίων. Υποτίθεται πως οι σκληροί της ΕΡΕ τορπίλισαν τις διαλλακτικές προτάσεις Κανελλόπουλου.
Η απολογία του αρχηγού. Προς τους υποτιθέμενους σκληρούς της ΕΡΕ. Στην πρώτη σειρά Αβέρωφ, Ροδόπουλος, Πιπινέλης. Πίσω τους Παπαληγούρας, Θεοτόκης και Τσάτσος -η κότα του μπροστά.

18 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: Ο ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Οι παραπονεμένες. Ο Στεφανόπουλος εξασφάλισε τη δεδηλωμένη και υπόσχεται αδιάβλητες εκλογές.
Η νέα κυβέρνηση. Χαρακτηριστικά ουδέτερο σκίτσο, το τελευταίο της ανθολόγησής μας.

Επιστροφή στα Σκίτσα για την Αποστασία