[1] Ένδοξος Βυζαντινισμός

Καβαφική κρυπτομνησία

 

Από Αντιόχεια, Αλεξάνδρεια, και πιο πέρα ακόμη,
ασθμαίνον έφτασε το ελληνίζειν μέσα στη Νέα Ρώμη.
Βασιλικά το υποδέχθηκε ο Ιουλιανός,
με σθένος το διεκδίκησε ο Ναζιανζηνός,
και τέλος ο Βασίλειος, στων Νέων την παιδεία,
κράτησε το απόσταγμα απ’ την παλιά σοφία,
αυτήν που, «έξω και θύραθεν», είπε η εκκλησία.

Γκρέμισε ο Θεοδόσιος ναούς, ιερά, βωμούς
(Τα αγάλματα συντρίμμια, σωρός άμορφος λίθων),
τους αγωνιστικούς της Ολυμπίας κατήργησε θεσμούς,
έψεξε κι ο Χρυσόστομος των Αθηνών τον τύφον,
ενώ η Πυθία έβγαζε παράξενους χρησμούς,
λες κι είχε τον Απόλλωνα κατατροπώσει ο Πύθων.

Θρίαμβο του Χριστιανισμού είπαν την εποχή.
Μόνο των Ορθοδόξων ήταν δεκτή η προσευχή.
Ο τρόμος των Αιρετικών και των Βαρβάρων, ίσος·
ο αρχαίος κόσμος χάλασμα, γύρω φόβος και μίσος.

Μα απ' τις παλιές περγαμηνές, μέσα στα μοναστήρια,
σαν τον Χριστό αναστήθηκε νέος ελληνισμός,
ένδοξος, οικουμενικός, ο Βυζαντινισμός.
Η Ρωμιοσύνη δηλαδή, που πάθη έζησε μύρια.

Κλαίει κι αναστενάζει τώρα απ’ της καρδιάς τα βάθη,
όποιος τα βάσανα της δει, και τον καημό της μάθει.

 

 

 

Ελένη Αρβελέρ, Το Άγνωστο Βυζάντιο, Ερμής 2006

 

Επιστροφή