Ανθολογία κειμένων από τη «Νέα Γενιά»

 

Το περιοδικό Νέα Γενιά ήταν το όργανο της ΕΠΟΝ και έβγαινε παράνομο επί κατοχής και στη συνέχεια νόμιμο έως τον Οκτώβρη του 1947 που η ΕΠΟΝ κηρύχτηκε παράνομη. Τα τελευταία χρόνια έχουν επανεκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο Σύγχρονη Εποχή, με πρωτοβουλία της ΚΝΕ, δυο τόμοι με τεύχη του περιοδικού. Σκοπεύω να παρουσιάσω από αυτές τις σελίδες μια ανθολογία λογοτεχνικών κειμένων από το περιοδικό αυτό.

Πρώτα όμως, θέλω να παραθέσω μερικά λόγια που είχε γράψει ο αείμνηστος Νίκος Καραντηνός, αρχισυντάκτης του περιοδικού, με την ευκαιρία της έκδοσης του πρώτου τόμου, μια και αποτελούν εξαιρετικά καλή σύνοψη της διαδρομής του περιοδικού:

Ένα μήνα μετά την ίδρυση της ΕΠΟΝ, στις 23 Φλε­βάρη 1943, κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της μικρής παράνομης εφημεριδούλας Νέα Γενιά. Από το χωμένο στα έγκατα της γης παράνομο τυπογραφείο, δουλεμένο από την ηρωική Ηλέκτρα Αποστόλου που την εποχή εκείνη ήταν μέλος του Γραφείου του ΚΣ της ΕΠΟΝ. Το κύριο άρθρο ανα­φέρεται στο 1821 και καλεί τη νέα γενιά να τιμή­σει τους ήρωες του. Στο φύλλο αυτό δημοσιεύε­ται η σύνθεση του ζωγράφου Ηλία Φέρτη.

Η Νέα Γενιά είχε την τύχη να ξεκινήσει με την πνοή της ηρωικής Ηλέκτρας (οι ΕΠΟΝίτες την ξέ­ραμε με το ψευδώνυμο «Στάσα»). Ενα χρόνο αρ­γότερα θα έπεφτε στα χέρια των δολοφόνων της ασφάλειας (Λάμπρου - Παρθενίου - Πλυτζανόπουλου) και θα μαρτυρούσε, στο άντρο της Γενι­κής Ασφάλειας στην οδό Ελπίδος, τον Ιούλιο του 1944.

Στη συντακτική επιτροπή μετείχαν: η Μαρία Σβώλου, η Ρόζα Ιμβριώτη, ο Κώστας Σωτηρίου και ο Σταύρος Ζορμπαλάς (Λάμπης) που έγινε αργό­τερα υπεύθυνος του περιοδικού. Λίγο αργότερα στη συντακτική επιτροπή μπήκαν οι ΕΠΟΝίτες Νί­κος Καραντηνός και Νίκος Γιαναράς.

Ας δούμε όμως τώρα τη Νέα Γενιά στη διαδι­κασία της έκδοσης, στα χρόνια που παίρνει σχήμα περιοδικού, από το Νοέμβρη του 1944 μέχρι το τε­λευταίο τεύχος, τον Οκτώβρη του 1947.

Σ’ αυτή την περίοδο η Συντακτική Επιτροπή, την καθοδήγηση της έχει πάντα το Προεδρείο της ΕΠΟΝ. Έχει διευρυμένη σύνθεση. Σ’ αυτή μετέ­χουν μεγάλοι φίλοι της ΕΠΟΝ, όπως η Ρόζα Ιμ­βριώτη, ο Κώστας Σωτηρίου, η Σοφία Μαυροειδή -Παπαδάκη, ο Πάνος Θεοδωρακόπουλος, ο Πάνος Λαμψίδης. Αρχισυντάκτης από το πρώτο τεύχος είναι ο ΕΠΟΝίτης δημοσιογράφος Νίκος Καρα­ντηνός. Τα γραφεία του περιοδικού λειτούργησαν στην πρώτη φάση στην οδό Κοραή, όπου είχε εγκατασταθεί και η ΚΕ του ΕΑΜ, στην οδό Ερμού ύστερα από το ματωμένο τραγικό Δεκέμβρη και η τελευταία εγκατάσταση στην οδό Ακαδημίας 10 μαζί με το ΚΣ της ΕΠΟΝ.

Ο αναγνώστης που διερευνά την ύλη του πε­ριοδικού, διαπιστώνει ότι με τη Νέα Γενιά συνερ­γάζονται πολλοί γνωστοί επιστήμονες, καθηγητές πανεπιστημίου, λογοτέχνες, παιδαγωγοί, πολιτι­κά στελέχη της ΕΑΜικής ηγεσίας. Πρόκειται για ευρύ δίκτυο συνεργατών, που παρακολουθεί τα θέματα που ανακύπτουν, που θέλουν σχολιασμό και εθελοντικά και άμεσα καλύπτουν τις ανάγκες του περιοδικού. Είναι πολλοί οι συνεργάτες της Νέας Γενιάς. Αναφέρουμε εδώ μερικά μόνο ονόματα: Γιάννης Ρίτσος, Γιάννης Κορδάτος, Νίκος Κιτσίκης, Πέτρος Κόκκαλης, Κώστας Βάρναλης, Μάρκος Αυγέρης, Μενέλαος Λουντέμης, Δημή­τρης Φωτιάδης, Δημήτρης Ψαθάς, Έλλη Αλεξίου, Ασημάκης Γιαλαμάς, Θέμος Κορνάρος, Νικηφόρος Βρεττάκος, Βασίλης Ρώτας, Γαλάτεια Καζα­ντζάκη, Νίκος Καββαδίας, Μιχάλης Παπαμαύρος, Θρασύβουλος Σταύρου, Γιώργος Κοτζιούλας, Γιώργης Λαμπρινός, Κώστας Θέος, Μ. Μαραγκουδάκης, Ρίτα Μπούμη - Παππά, Παύλος Κριναίος, Κώστας Μαρίνης, Νότης Περγιάλης, Μίμης Ραυτόπουλος, Χαρίλαος Σισμάνης, Γ. Ελευθεριά­δης κ.ά.

 

Διάλεξα πολλά λογοτεχνικά κείμενα (όχι παιδικά) από τα τεύχη που είχα στη διάθεσή μου. Φυσικά, ο χαρακτήρας του περιοδικού είναι τέτοιος που ευνοούσε την αγωνιστική θεματογραφία και τη σύντομη μορφή, ωστόσο πιστεύω πως το υλικό που ανθολογώ έχει και αυθυπόστατη αξία και όχι απλώς ως ένδειξη του κλίματος της εποχής.

Ευχαριστώ τον φίλο Γιάννη Π. για την πληκτρολόγηση. Οι εικόνες, όπου υπάρχουν, είναι από την πρωτότυπη δημοσίευση στο περιοδικό.


Άρης Αλεξάνδρου: Επονίτης κουρσάρος (προσθήκη 25.3.2009)
Έλλη Αλεξίου: Μη με ξεχάσετε (προσθήκη 25.3.2009)

Μάρκος Αυγέρης: Αντάρτες (προσθήκη 30.3.2009)

Γιάννης Βλαχογιάννης: Η έξοδο (προσθήκη 30.3.2009)

Νικηφόρος Βρεττάκος: Λούης (προσθήκη 25.3.2009)

Χρήστος Γιάνναρης: Ελληνίδα (προσθήκη 27.3.2009)

Χρήστος Γιάνναρης: Επονίτισσα (προσθήκη 30.3.2009)

Ζωή Γορτυνιάτη: Για τ’ άγια χώματα (προσθήκη 30.3.2009)

Γαλάτεια Καζαντζάκη: Το χωνί (προσθήκη 25.3.2009)

Κώστας Καλαντζής: Το σχολειό της γειτονιάς (προσθήκη 25.3.2009)

Κώστας Καλαντζής: Το παγκόσμιο συνέδριο νέων (προσθήκη 27.3.2009)

Θέμος Κορνάρος: Κάθε όμηρος κι ένας αρχηγός (προσθήκη 27.3.2009)

Γιώργος Κοτζιούλας: Τιτίκα (προσθήκη 25.3.2009)

Κατίνα Λυωνιάτη: Όταν γύρισε (προσθήκη 30.3.2009)

Αθανασία Μαγιάκου: Στα νιάτα (προσθήκη 30.3.2009)

Κώστας Μαρίνης: Νίκη (προσθήκη 25.3.2009)

Κώστας Μαρίνης: Πρωτοχρονιά στην Ελ Ντάμπα (προσθήκη 27.3.2009)

Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη: Νανούρισμα στην Κατοχή (προσθήκη 25.3.2009)

Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη: Οι σειρήνες (προσθήκη 25.3.2009)

Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη: Παράπονο (προσθήκη 27.3.2009)

Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη: Στους 200 της Πρωτομαγιάς (προσθήκη 30.3.2009)

Λ. Μωραΐτης: Οι συμπέθεροι (προσθήκη 27.3.2009)

Καίτη Νικολέτου: Κι έτσι άρχισε κείνος ο χρόνος (προσθήκη 27.3.2009)

Καίτη Νικολέτου: Μια σταγόνα αίμα (προσθήκη 30.3.2009)

Κώστας Παπάς: Εδώ παλεύουν (προσθήκη 25.3.2009)

Νότης Περγιάλης: Χωρίς ασπίδες και δόρατα (προσθήκη 25.3.2009)
Αντώνης Πρωτοπάτσης: Καμιόνι (προσθήκη 25.3.2009)

Πιπίνα Τσιμικάλη: Η σπορά (προσθήκη 27.3.2009)

Φώτης Φωτεινός: Θαλασσοπούλια (προσθήκη 27.3.2009)

Δημήτρης Ψαθάς: Γράφοντας συνθήματα (προσθήκη 27.3.2009)

Δημήτρης Ψαθάς: Εις άτοπον απαγωγή (προσθήκη 25.3.2009)
Δημήτρης Ψαθάς: Κακοανατεθραμμένα (προσθήκη 27.3.2009)



Επιστροφή στις Ανθολογίες
Αρχική σελίδα του Νίκου Σαραντάκου



© 1998 – 2009 Νίκος Σαραντάκος