Νέο κράτος στην Ευρώπη;

 

Τις μέρες αυτές έχω τρεχάματα και δεν διαβάζω εφημερίδες, αλλά το συγκεκριμένο άρθρο δεν θα το διάβαζα και τον καλό καιρό, επειδή, να το παραδεχτώ, οι οικονομικές σελίδες δεν είναι οι αγαπημένες μου –συνήθως τις ξεδιαλέγω και τις πετάω αδιάβαστες. Η φίλη μου όμως το διάβασε το άρθρο, μάλλον επειδή είναι παντρεμένη με Ισπανό, επίσης φίλο, και το άρθρο είχε ισπανικό ενδιαφέρον: με τίτλο «Η Ισπανία κλυδωνίζεται υπό το βάρος της ανεργίας», περιέγραφε τα σοβαρά προβλήματα της χώρας με την οικονομική κρίση. Το άρθρο είναι, και δηλώνεται σαφώς αυτό, παρμένο από το αγγλικό περιοδικό Εκόνομιστ. Είναι μεταφρασμένο -κάπως χαλαρά, όπως συνηθίζεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις. Κακομεταφρασμένο μάλιστα, όπως δυστυχώς συνηθίζει η Καθημερινή, που όπως έχω ξαναγράψει κατέχει τα πρωτεία στις κακές μεταφράσεις.

 

Η φίλη μου γέλασε πολύ με το εξής σημείο του άρθρου: Η Αραγόν, πρωτεύουσα της Σαραγόσα….

 

Όπα! Δημιουργήθηκε νέο κράτος στην Ευρώπη ή ίσως νέα αυτόνομη περιοχή στην Ισπανία; Η Σαραγόσα με πρωτεύουσα την Αραγόν; Όχι βέβαια. Ο άνθρωπος που μετέφρασε το κείμενο, για κάποιο λόγο τα μπέρδεψε: υπάρχει στην Ισπανία μια αυτόνομη περιοχή (ακριβέστερα, αυτόνομη κοινότητα) που λέγεται Αραγωνία (Aragón στα ισπανικά, αλλά δεν είναι έγκλημα να χρησιμοποιούμε τις ελληνικές ονομασίες) και η οποία έχει πρωτεύουσα τη Σαραγόσα, ή Θαραγόθα αν ακολουθήσουμε τη ντόπια προφορά.

 

Για του λόγου το αληθές, το αγγλικό κείμενο λέει: Aragón, the region of which Zaragoza is capital…. Θα μου πείτε ότι είναι μικρόχαρο να γράφει κανείς κοτζάμ κατεβατό για ένα τόσο ασήμαντο λαθάκι, που θα μπορούσε κάλλιστα να οφείλεται στον δαίμονα του τυπογραφείου ή κάποιαν από τις παραφυάδες του. Ναι, αλλά… Αλλά, αφενός η φίλη μου στο ηλεμήνυμά της εξέφρασε την απορία αν η φράση «Το άδοξο τέλος της Expo» στο ελληνικό κείμενο ήταν πιστή μετάφραση, διότι η Expo δεν είχε άδοξο τέλος -και μάλιστα ο άντρας της που κατά σύμπτωση είναι από τη Σαραγόσα, είχε θυμώσει διαβάζοντάς το αυτό.

 

Αφετέρου, τέτοια λάθη σαν την «Αραγόν πρωτεύουσα της Σαραγόσα» είναι κοτσανικοί δείκτες. Παναπεί, εννιά στις δέκα φορές το κείμενο που έχει αυτό το λάθος θα έχει και άλλα, διδακτικότερα ή/και διασκεδαστικότερα. Μία στις δέκα φορές, βέβαια, ο κοτσανικός δείκτης λαθεύει· το εξωφρενικό λάθος οφείλεται στον δαίμονα και στ’ αδερφάκια του και κατά τα άλλα η μετάφραση είναι εντάξει.

 

Η συγκεκριμένη μετάφραση ήταν από τις εννιά (στις δέκα). Ο άνθρωπος που την έκανε (να γράψω μεταφραστής, θα πω ψέματα) πρέπει να την έκανε στο γόνατο, και μάλιστα σε πολύ στενό γόνατο. Όπου βρίσκει κάποια δυσκολία στο κείμενο, γράφει κάτι που κατά τη γνώμη του αποδίδει το νόημα. Έτσι, για παράδειγμα, σε ένα σημείο όπου μιλάει για τους μετανάστες στους οποίους η ισπανική κυβέρνηση παρέχει κίνητρα για να επαναπατριστούν, το αγγλικό κείμενο λέει: Offering them lump-sum payments to go home has not worked, δηλαδή ότι η μέθοδος της καταβολής εφάπαξ επιδομάτων για να γυρίσουν στην πατρίδα τους δεν απέδωσε καρπούς. Ο φίλος μας μάλλον δεν ξέρει το lump sum, οπότε μαντεύει: Τώρα, οι αποζημιώσεις που τους έχουν δοθεί για να γυρίσουν σπίτι τους είναι ευτελείς. Το ότι είναι ευτελείς οι αποζημιώσεις, είναι επινόηση της ελληνικής μετάφρασης!

 

Και δεν είναι η μοναδική, δυστυχώς. Διότι και η αναφορά στο «άδοξο τέλος» της Έξπο, που τόσο θύμωσε τον φίλο μου τον Χοσέ Λουίς, κι αυτή εύρημα του έλληνα «μεταφραστή» είναι. Το αγγλικό κείμενο λέει απλώς: The end of the Expo and the car-making crash make things worse. Προφανώς η εικόνα δεν είναι αρκετά ζοφερή για τα γούστα του «μεταφραστή» μας, οπότε προσθέτει τη δική του πινελιά: Το άδοξο τέλος της Expο και η κρίση στις αυτοκινητοβιομηχανίες έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα.

 

Ποιος είπε ότι η μετάφραση δεν είναι δημιουργία;

 

 

 

 

 

 

 Επιστροφή στο Κομπολόι του Δραγουμάνου



© 2009 Νίκος Σαραντάκος