Για δημοκρατία στη γλώσσα… όπως λέμε δημοκρατία στο Ιράκ

 

Τον τίτλο του σημειώματος τον εμπνεύστηκα (περίπου αντέγραψα, δηλαδή) από τον φίλο φιλόλογο Γιάννη Στρούμπα, που από δικό του μήνυμα σε μια ηλεκτρονική λίστα ενημέρωσης πληροφορήθηκα πως επιτέλους θα έρθει η δημοκρατία και στην τρισχιλιετή μας (και λίγα λέω) γλώσσα.

 

Ο λόγος για μια ακόμα Πρωτοβουλία Πολιτών (πέρα από την ήδη υπάρχουσα του polytoniko.org), η οποία συγκεντρώνει υπογραφές «ώστε να επιτευχθεί μια ελάχιστη νομοθετική ρύθμιση για την επανόρθωση της 25χρονης αυθαιρεσίας του μονοτονικού». Τι είδους ρύθμιση ζητούν; Ζητούν στα δημόσια έγγραφα να χρησιμοποιείται «κατ’ ελεύθερη επιλογή είτε το μονοτονικό είτε το πολυτονικό σύστημα» και «τα κείμενα των συγγραφέων που έχουν γραφτεί με την ιστορική ορθογραφία να τυπώνονται σε όλα τα εκπαιδευτικά εγχειρίδια στο πολυτονικό σύστημα, ώστε να γίνεται σεβαστή η γλώσσα γραφής που επέλεξε ο συγγραφέας».

 

Η «γλώσσα γραφής» δεν καταλαβαίνω ακριβώς τι είναι· πάντως, αν εφαρμοστεί με συνέπεια αυτή η φάμπρικα, τότε πρέπει ο μεν εθνικός μας ύμνος να τυπωθεί σε ατονικό σύστημα ή με λατινικά γράμματα, διότι έτσι έγραφε ο Σολωμός, όλοι δε οι αρχαίοι να τυπωθούν με κεφαλαία και συνεχόμενα –διότι έτσι έγραφαν, αφού το λεγόμενο πολυτονικό δεν γενικεύτηκε παρά μόνο τον 8ο αιώνα της χρονολογίας μας.

 

Αλλά ποιο πολυτονικό ζητούν να εφαρμοστεί; Όχι πάντως εκείνο που καταργήθηκε το 1982. Θέλω να πω, τα σχολικά βιβλία που κυκλοφορούσαν το 1982, όταν έγινε η αλλαγή του τονικού συστήματος, είχαν κάποιους απλοποιημένους κανόνες τονισμού· έτσι, η βαρεία είχε καταργηθεί, ενώ είχαν γίνει άφθονες απλοποιήσεις υπέρ της οξείας· για παράδειγμα, η ίδια η λέξη «γλώσσα», στην τελευταία πολυτονική σχολική γραμματική, έπαιρνε οξεία. Όμως, στα κείμενα της Πρωτοβουλίας Πολιτών η γλώσσα παίρνει περισπωμένη και δεν λείπουν οι βαρείες. Άρα, η Πρωτοβουλία Πολιτών θέλει να μας γυρίσει όχι απλώς πίσω στο 1981, αλλά και πολύ πιο πίσω, αν σκεφτούμε ότι βαρείες έχουν σταματήσει να διδάσκονται επίσημα από το 1976 και στην πράξη από πολύ παλιότερα –για παράδειγμα, η σχολική γραμματική της περιόδου της χούντας είναι μεν τυπωμένη με βαρείες αλλά δεν τις διδάσκει.

 

Τη νέα Πρωτοβουλία Πολιτών, για να τη διακρίνουμε από την παλιότερη του polytoniko.org, θα μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε Ψυχοθεραπευτική Πρωτοβουλία, αφού τα έγγραφα συλλογής υπογραφών πρέπει να στέλνονται στο Ανοιχτό Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο, τον οργανισμό που έχει ιδρύσει ο ψυχίατρος Τσέγκος. Ναι, καλά θυμάστε, πρόκειται για τον ψυχίατρο που έκανε μελέτη και βρήκε ότι το μονοτονικό προκαλεί δυσλεξία, ενδεχομένως δε και τριχόπτωση.

 

Όμως, οι ψυχοθεραπευτικοί πολυτονιάτες, αν και στη θεωρία είναι πούροι και ντούροι και δεν σηκώνουν μύγα στο πολυτονιάτικο σπαθί τους, στην πραγματικότητα φαίνεται πως είναι γιαλαντζί πολυτονιστές και πως το πολυτονικό το έχουν για τα μάτια. Εννοώ ότι, όπως υποπτεύομαι, τα κείμενά τους τα γράφουν σε μονοτονικό και μετά τα ‘περνάνε’ από το μηχανάκι, το πρόγραμμα «Πολυτονιστής» της Ματζέντας ή κάποιο άλλο, που βάζει ψιλοδασείες, περισπωμένες και βαρείες. Γιατί το λέω αυτό; Το λέω επειδή, όπως έχω γράψει και αλλού, το πρόγραμμα αυτό κάνει μερικά πολύ χαρακτηριστικά λάθη, που είναι αδύνατο να τα διαπράξει άνθρωπος.

 

Για παράδειγμα, στην ιστοσελίδα της Πρωτοβουλίας, υπάρχει η φράση «δώστε το σε φίλους που ενδιαφέρονται να υπογράψουν». Εδώ, το «που» είναι αναφορικό, αλλά το βλέπουμε γραμμένο με μια μεγαλοπρεπέστατη περισπωμένη: δστε το σ φίλους πο νδιαφέρονται ν πογράψουν. Όμως κανείς άνθρωπος, ακόμα και
ψυχίατρος, δεν θα έβαζε περισπωμένη στο «που» στη φράση αυτή, διότι τη διάκριση του αναφορικού από το ερωτηματικό «που» τη μαθαίνουμε στη δευτέρα δημοτικού. Αντιθέτως, το καημένο το μηχανάκι δεν ξέρει να ξεχωρίσει το ένα «που» από το άλλο και τα μπερδεύει. Κι άμα δείτε πουθενά σε πολυτονιάτικη σελίδα το «που» να έχει κακώς περισπωμένη, να το θεωρείτε αλάθευτο σημάδι ότι έχει δουλέψει μηχανάκι!

 

Ωστόσο, πέρα από τον τονισμό, τα κείμενα της ιστοσελίδας ολοκάθαρα οφείλονται στον κ. Τσέγκο. Κρίνοντας από άλλα κείμενα του ίδιου, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι φράσεις όπως «ο παρόν δικτυακός τόπος» έχουν βγει από τη δική του γραφίδα. Άμα έχει γλωσσική παιδεία κανείς, φαίνεται.

 

 

 

 

ΥΓ Επειδή μπορεί μερικοί να μη με πιστέψουν ή μπορεί και οι πολυτονιάτες ν’ αντιληφθούν τα λάθη που λέω παραπάνω και να τα διορθώσουν στην ιστοσελίδα τους, για να αποδείξω του λόγου το αληθές πήρα αποτύπωμα από την οθόνη του υπολογιστή κι έτσι εδώ μπορείτε να δείτε πώς ήταν η συγκεκριμένη ιστοσελίδα στις 26 Μαρτίου 2008.

 

Επιστροφή στην Καταίρεση