άρχει μεταφραστής στην εφημερίδα;

 

Εντάξει, παραφρασμένος από τα γαλλικά ο τίτλος, αλλά η απορία είναι ειλικρινής. Όχι για όλες τις εφημερίδες, ίσως, αλλά ασφαλώς για την Καθημερινή τώρα τελευταία, όπου εντοπίζω συχνά-πυκνά μαργαριτάρια, που μερικά με κάνουν να σκεφτώ πως δεν χρησιμοποιούν μεταφραστή αλλά εκ των ενόντων μεταφράζουν τα κείμενα, άλλοτε βάζουν τον γιο του καφετζή που έχει πάρει Λόουερ, άλλοτε μια γραμματέα που έχει πάει και στο Λονδίνο και κουτσά-στραβά τις κάνουν τις μεταφράσεις. Κουτσά-στραβά ναι, αλλά καλά όχι.

 

Στο φύλλο της 23.9.2008 έπεσε το μάτι μου σε άρθρο του Ομπζέρβερ, μεταφρασμένο, για την εκδίωξη του Τάμπο Μπέκι από τον πρωθυπουργικό θώκο της Νότιας Αφρικής. Δεν το διάβασα όλο, αλλά το λίγο που διάβασα άρκεσε για να βεβαιωθώ για την κακή ποιότητα της μετάφρασης και για να ψαρέψω δύο λάθη, το ένα από τα οποία μπορεί να το κάνει και μεταφραστής. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από αυτό.

 

Την εκδίωξη του Τάμπο Μπέκι περιέγραψε, προ ολίγων ημερών, ο γενικός γραμματέας του Εθνικού Αφρικανικού Κογκρέσου (ANC) Γκουέντε Μαντάσε ως μέσο κατάκτησης της ενότητας του κυβερνώντος κόμματος.

Είναι λάθος που το έχω ξαναδεί, και μάλιστα όχι μόνο μία φορά. Το λάθος συνίσταται στο ότι μεταφράζεται το describe, παντού και πάντα, ως «περιγράφω», ενώ αυτή είναι μία μόνο από τις σημασίες του· ίσως η συχνότερη, όχι όμως η μοναδική.

 

Ας ξαναδούμε το παραπάνω απόσπασμα. Στα ελληνικά, όταν λέμε περιγράφει την εκδίωξη του Μπέκι σημαίνει ότι εκθέτει πώς τον διώξανε, αν ας πούμε έγινε ψηφοφορία, αν ήταν ομόφωνη η απόφαση, αν αυτός πρόβαλε αντίσταση κτλ. Εδώ, το περιγράφει δεν στέκει. Μπορεί κανείς να βάλει χαρακτηρίζω ή αποκαλώ (και, στην προκειμένη περίπτωση, να αλλάξει λίγο όλη τη φράση που είναι ανασούμπαλα διατυπωμένη).

 

Αυτά δεν είναι μυστικές γνώσεις· ένα συνηθισμένο (καλό) λεξικό, σαν της Ματζέντας, έχει τη σημασία αυτή του describe και δίνει τις αποδόσεις χαρακτηρίζω, αποκαλώ και την παραδειγματική φράση I can't describe him as honest, με την απόδοση δεν μπορώ να τον χαρακτηρίσω έντιμο ή, ακόμα καλύτερα, όπως προτάθηκε στη σχετική συζήτηση στο φόρουμ της Λεξιλογίας (όπως σας έχω πει, εκεί συχνάζουν οι καλύτεροι μεταφραστές του ελληνικού Διαδικτύου): δεν θα τον έλεγα έντιμο / δεν θα έλεγα πως είναι έντιμος.

 

Μετά τη δουλειά, η διασκέδαση. Μαργαριταράκι μικρό αλλά λαμπερό, που μεταφραστής πολύ δύσκολα θα το έκανε (τουλάχιστον έτσι θέλω να ελπίζω). Πιο κάτω διαβάζουμε πως οι αριστεροί εταίροι του κόμματος του Μπέκι είναι το Νοτιοαφρικανικό Κομμουνιστικό Κόμμα και το εμπορικό κίνημα Cosatu. Και βέβαια, το εμπορικό κίνημα δεν είναι κανείς συνασπισμός εμπόρων και μικροβιοτεχνών, αλλά απλούστατα η συνδικαλιστική οργάνωση Cosatu. Δεν έχω δει το πρωτότυπο, αλλά ασφαλώς κάτι σαν trade-union movement θα έλεγε· και ο πιτσιρικάς με το Λόουερ, ξέρει πως το trade θα πει εμπόριο, το άλλο δεν το ξέρει αλλά ντρέπεται να το ρωτήσει, σηκώνει τους ώμους και το βάζει εμπορικό κίνημα.

 

Μεταφραστής χρειάζεται στην Καθημερινή, και μάλιστα επειγόντως!

 

Επιστροφή στο Κομπολόι του Δραγουμάνου



© 2008 Νίκος Σαραντάκος