Παιδί, πιάσε δυο περιποιημένες με μπόλικη δοτική!

 

Στο Έψιλον της Ελευθεροτυπίας, στο τεύχος της 10ης Ιουνίου και στη στήλη Homo Sapiens του Απόστολου Διαμαντή δημοσιεύτηκε ένα άρθρο να το πω, ρεπορτάζ να το πω, ένα κείμενο τέλος πάντων αφιερωμένο στη βράβευση του Προέδρου της Δημοκρατίας από την Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων για την προσφορά του στην ελληνική γλώσσα και παιδεία.

 

Δυστυχώς το Έψιλον, σε αντίθεση με την υπόλοιπη ύλη της Ελευθεροτυπίας, δεν είναι διαθέσιμο σε ηλεκτρονική μορφή κι έτσι δεν γίνεται να σας παραθέσω ολόκληρο το αριστουργηματικό αυτό άρθρο. Θα εστιαστώ σε μερικά σημεία του που αφορούν το γλωσσικό ζήτημα. Είναι κρίμα βέβαια διότι έτσι θα προσπεράσω, ας πούμε, το αριστοτεχνικό ξεσκόνισμα που ρίχνει ο καλός δημοσιογράφος στον Πρόεδρο· και καλά ο Πρόεδρος, ήταν και τιμώμενο πρόσωπο. Όμως γενναίο μερίδιο από κολακείες εισπράττει επίσης ο υπουργός κ. Πολύδωρας, άρα ο κ. Διαμαντής δεν είναι τσιγγούνης στα ξεσκονίσματα. (Άλλωστε, στο αμέσως επόμενο άρθρο ξεσκονίζει επίσης τον υπουργό κ. Αβραμόπουλο). Ωστόσο, μερικές κολακείες προς τον κ. Πολύδωρα έχουν και γλωσσικό ενδιαφέρον, οπότε θα τις αναφέρω. Λέει για παράδειγμα ο κ. Διαμαντής ότι ο κ. Πολύδωρας θα έπρεπε να είναι μόνιμος υπουργός, επειδή μιλάει σωστά ελληνικά. Άλλωστε, μόλις ανεβαίνει ο Βύρων στο βήμα «γεμίζει η αίθουσα με θαρραλέα απαρέμφατα και μετοχές», ενώ προφανώς έως τότε τη λυμαίνονταν θρασύδειλα ουσιαστικά και ψοφοδεή μόρια.  

 

Κάνοντας ιστορική αναδρομή στο γλωσσικό μας ζήτημα, ο αρθρογράφος φιλοτεχνεί το εξής απόσπασμα: Μάλιστα, επί «επαράτου Δεξιάς» -επί Ράλλη, δηλαδή, το 1979- σκέφτηκαν οι φωστήρες της εκπαίδευσής μας να προχωρήσουν ακόμα παραπέρα: και αποφάσισαν, μαζί με τους τόνους, να καταργήσουν εντελώς και τα αρχαία ελληνικά από το Γυμνάσιο!

 

Αν αποφάσιζε κανείς να καθιερώσει τα βραβεία Χρυσό Πέταλο, για τα περισσότερα λάθη (ή ψέματα) σε κείμενο όσο το δυνατό μικρότερης έκτασης, το παραπάνω απόσπασμα θα διεκδικούσε ασφαλώς διάκριση. Διότι, βέβαια, οι «τόνοι» δεν καταργήθηκαν ούτε επί Ράλλη, ούτε το 1979 ούτε επί Δεξιάς, αλλά το 1982, επί ΠΑΣΟΚ και επί υπουργού Βερυβάκη· όσο για την κατάργηση των αρχαίων ελληνικών από το γυμνάσιο, αυτή δεν έγινε το 1979, αλλά το 1976. Ή μάλλον δεν έγινε ποτέ, διότι όταν λέμε «εντελώς», η λεξούλα αυτή έχει συγκεκριμένη σημασία, δεν είναι μαϊντανός να μπαίνει για διακοσμητικούς λόγους· άρα πρέπει να χρεώσουμε ένα ακόμα λάθος (ή ψέμα) στον αγαπητό δημοσιογράφο, γιατί εντελώς δεν καταργήθηκαν τα αρχαία, αφού διδάσκονταν από μετάφραση.

 

Πάντως, τα αρχαία ελληνικά έχουν αισίως επανέλθει στο Γυμνάσιο. Πότε επανήλθαν; Αν πιστέψουμε το άρθρο, πρέπει να επανήλθαν τώρα τελευταία. Διότι, όπως μας πληροφορεί σχετικώς (sic) η κυρία Ξανθάκη, πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, «Η Εταιρεία Ελλήνων Φιλολόγων προσπαθεί σήμερα [η έμφαση δική μου] να θεραπεύσει τα σοβαρά προβλήματα της γλωσσικής μας εκπαίδευσης. Πετύχαμε την επαναφορά στο γυμνάσιο της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο». Λιγάκι ατάκτως ερριμμένες οι λέξεις στη δεύτερη φράση, αλλά το νόημα που βγαίνει, θαρρώ, είναι ότι η επιτυχία αυτή της Εταιρείας είναι κάτι που έγινε τώρα κοντά, πέρσι ας πούμε, το πολύ πρόπερσι. Κι όμως, αν η μνήμη μου δεν με γελάει, η διδασκαλία των αρχαίων από το πρωτότυπο έχει επανέλθει στο Γυμνάσιο εδώ και καμιά δεκαριά χρόνια, μπορεί και περισσότερα. Οπότε η κυρία Ξανθάκη είτε πανηγυρίζει για την αύξηση των ωρών διδασκαλίας, κάτι που όντως έγινε πέρυσι, είτε μοιάζει με εκείνους τους πολιτικάντηδες που εγκαινιάζουν ένα έργο τρεις-τέσσερις φορές τουλάχιστον, μία στη μακέτα, μία όταν είναι γιαπί, μία όταν χτιστεί και μία όταν λειτουργήσει.

 

Η κυρία Ξανθάκη έχει άγριες διαθέσεις: Θα πρέπει, λέει, η προσπάθεια να αρχίσει και από το δημοτικό σχολείο! Με ανθολόγιο κατάλληλων, ελκυστικών κειμένων –ας πούμε με Αίσωπο, Παπαδιαμάντη, Βιζυηνό και άλλα σπουδαία ελληνικά κείμενα. Και αμέσως παίρνει (εκτός από το ξεσκονόπανο) την ασίστ ο δημοσιογράφος και καρφώνει: «Ωραία εξέλιξη! Τα παιδάκια του δημοτικού, που σήμερα είναι όλο εκδηλώσεις και δραστηριότητες, είναι μάλλον καιρός να μάθουνε και κανένα αρχαίο. Θα τους χρειαστεί περισσότερο από το να ξέρουνε πού είναι το ΙΚΑ Πετραλώνων. Τέτοια τους μαθαίνουνε σήμερα! Και τα τρέχουνε συνεχώς στον Παρνασσό. Για σκι. Από 7 ετών. Μην τυχόν και χάσουνε τη σειρά τους…»

 

Εδώ, ο αναγνώστης σηκώνει τα χέρια ψηλά. Αν μάλιστα τύχει και έχει παιδιά στο δημοτικό, όπως η αφεντιά μου, αναρωτιέται μήπως ο κ. Διαμαντής ζει σε άλλη χώρα, σε μια χώρα όπου τα άγλωσσα παιδάκια του Δημοτικού ξημεροβραδιάζονται κάνοντας σλάλομ στις πλαγιές του Παρνασσού και στα διαλείμματα αποστηθίζουν τις διευθύνσεις των καταστημάτων ΙΚΑ της περιοχής πρωτευούσης. Οποίος συβαριτισμός, ιδίως σε σύγκριση με τις εποχές του κ. Διαμαντή, όταν (παραθέτω): «τρέχανε όλοι αυτοί οι ταλαίπωροι, με τις ξυλόσομπες και τα ξύλινα θρανία, να μας μάθουνε κανένα ποιητικό αίτιο σωστό, καμιά αναφορική αντωνυμία περιποιημένη, ενώ εμείς είχαμε το νου μας στους Λεντ Ζέπελιν και τον Ανταμό». Αλλά δεν θα φιλονικήσω με τον κ. Διαμαντή για το ποια είναι η πραγματικότητα. Ο καθένας μας ξέρει αν τα παιδιά του δημοτικού πηγαίνουν κάθε τρεις και λίγο για σκι στον Παρνασσό ή όχι. Κάτι άλλο θέλω να επισημάνω. 

 

Θέλω να επισημάνω την τουριστική σχέση του κ. Διαμαντή με τη γλώσσα. Ο κ. Διαμαντής θέλει «να μάθουνε τα παιδάκια και κανένα αρχαίο», έτσι για διακοσμητικούς λόγους, για να έχουν να το λένε, τα ίδια ή οι γονείς τους. Θέλει θαρραλέα απαρέμφατα, καμιά περιποιημένη αντωνυμία, κανα σωστό ποιητικό αίτιο, γιατί όχι και καναδυό τσαχπίνικες γενικές απόλυτες, κανένα λεβέντικο δυικό αριθμό, μερικές ζόρικες εσωτερικές αυξήσεις, καμιά φιγουράτη δοτική, για μπούγιο και για εντύπωση, για το θεαθήναι, όχι επειδή χρειάζονται, αλλά για ομορφιά ρε παιδί μου, για αρχοντιά και για κιμπαριλίκι.

 

Για να λέμε εμείς οι γονείς ότι τα παιδιά μας μορφώνονται ελληνοπρεπώς κι ας φτύνουν τα δόλια αίμα με το απαράδεκτο καινούργιο βιβλίο των αρχαίων (που γι’ αυτό δεν μαζεύει κανείς υπογραφές…) Κι αν δυστροπήσουν τα παιδιά, η συνταγή Διαμαντή, όπως αναπολεί νοσταλγικά, είναι «καμιά σφαλιάρα ξανάστροφη, βεβαίως βεβαίως».





Υ.Γ. Αν έχετε απορία τι να είναι τάχα αυτά τα θαρραλέα απαρέμφατα, κοιτάξτε αυτό εδώ το σημείωμα .

 

 

Επιστροφή στις "γλωσσικές ακρότητες"
Αρχική σελίδα του Νίκου Σαραντάκου




© 2007 Νίκος Σαραντάκος
sarant@pt.lu