Ε, όχι και Γκρισελίδης!

 

Είσαι δημοσιογράφος. Διαβάζεις στην αγγλική Ιντιπέντεντ για μια ελβετίδα ονόματι Grisélidis Réal (1929-2005), η οποία ήταν και ιερόδουλη αλλά ήταν και συγγραφέας και που πρόσφατα τα οστά της μεταφέρθηκαν στο Κοιμητήριο των Βασιλέων της Γενεύης, πλάι στον Μπόρχες και τον Πιαζέ, αν και πολλοί αντέδρασαν στην απόφαση αυτή. Η ιστορία είναι ενδιαφέρουσα, οπότε αποφασίζεις να γράψεις. Τι κάνεις όμως μ’ αυτό το ανοικονόμητο το όνομα που πρώτη φορά το συναντάς στη ζωή σου;

Εγώ τι θα έκανα; Θα πήγαινα στο γκουγκλ, θα έβαζα Griselidis, θα έβλεπα ότι είναι και ο τίτλος όπερας του Μασενέ, άρα θα το έγραφα «Γκριζελιντί» ή «Γκριζελιντίς», χωρίς να ξέρω πολλά γαλλικά. Αυτό θα μου έπαιρνε ένα λεπτό της ώρας. Αν είχα άλλο μισό λεπτό της ώρας, θα έβαζα στο Γκουγκλ τις δύο εκδοχές, και θα έβλεπα ότι πριν από ένα μήνα είχε γράψει στα Νέα ο Μητσός για την ίδια, και την είχε πει «Γκριζελιντίς», άρα μάλλον έτσι πρέπει να προφέρεται. Αν είχα λίγη περισσότερη ώρα στη διάθεσή μου, θα έβλεπα ότι η υπόθεση της όπερας είναι παρμένη από ένα παραμύθι του Περό, ο οποίος το πήρε από τον Βοκάκιο ή τον Πετράρχη, και ότι αυτό το μυστήριο Γκριζελιντίς είναι η εκλατινισμένη μορφή του πιο οικείου Γκριζέλντα.

Ο Χρ. Μιχαηλίδης στη σημερινή Ελευθεροτυπία δεν έκανε ό,τι θα έκανα εγώ και έγραψε τα εξής:

Η ταφή της Γκρισελίδης Ρεάλ

ΤΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ των βασιλέων στη Γενεύη φιλοξενεί μόνον εκείνους που κρίθηκε πως, όσο ήταν εν ζωή, «είχαν θετική επίδραση στην Ελβετία ή και στον υπόλοιπο κόσμο». Μ’ αυτά τα λόγια προλόγισε χθες η ρεπόρτερ του BBC Ιμοτζεν Φόουκς την εκπληκτική ιστορία της ταφής τής πιο διάσημης ιερόδουλου της χώρας, μιας εκπληκτικής γυναίκας με επώνυμο που μοιάζει ισπανικό, Ρεάλ, και πρώτο όνομα που φέρνει σε ελληνικό, Γκρισελίδης (γραμμένο Griselidis), βέρα Ελβετίδα όμως, γεννημένη στη Λωζάννη τον Αύγουστο του 1929, χωρισμένη μητέρα 4 παιδιών. Οταν πέθανε στα τέλη Μαΐου του 2005 και ετάφη τότε στο δημοτικό κοιμητήριο της Γενεύης, η αγγλική εφημερίδα «Ιντιπέντεντ» την είχε δοξάσει στη νεκρολογία της, περιγράφοντάς την ως «μια μοναδική γυναίκα, που ήταν μια εξαιρετικά ταλαντούχα συγγραφέας, αλλά και μια επαναστάτρια ιερόδουλος».

Μα, το βάζει ο νους σας, γυναικείο όνομα Γκρισελίδης, σα να’ ναι κανένας ομογενής από τον Καύκασο; Και μάλιστα άκλιτο: η Γκρισελίδης της Γκρισελίδης! Εκτός κι αν ο δημοσιογράφος το έκανε στ’ αστεία επειδή και το δικό του όνομα είναι Μιχαηλίδης, οπότε πάω πάσο.

Κατά τα άλλα, θα συμφωνήσω απόλυτα με τον συντάκτη που γράφει «ταλαντούχα» και (στο υπόλοιπο τμήμα του άρθρου που δεν το παρέθεσα) «βουλευτίνα», αλλά ίσως πρέπει να αποφασίσει πώς κλίνεται η «ιερόδουλος», διότι δεν μπορεί να έχει γενική «της ιερόδουλου» και πληθυντικό «οι ιερόδουλες». Και βέβαια, η εφημερίδα Tribune της Γενεύης δεν μπορεί να λέγεται «Τρίμπιουν» αλλά «Τριμπύν» ή «Τριμπίν» αν είστε της απλογράφησης.

Θα μου πείτε, και ίσως θα έχετε δίκιο, ότι αν γκρινιάζουμε πολύ με τους μεταγραμματισμούς, θα αρχίσουν (που έχουν ήδη αρχίσει) οι εφημερίδες να αφήνουν όλα τα ξένα στο λατινικό αλφάβητο. Οπότε, ίσως να είναι καλός κι ο συμπαθέστατος Γκρισελίδης…

Επιστροφή στο Κομπολόι του Δραγουμάνου



© 2009 Νίκος Σαραντάκος