Μια Πανδώρα μπροστά στον εκπεσμό

 

Η Πανδώρα του Βήματος είναι ίσως η αιχμή του δόρατος του γλωσσικού ευπρεπισμού σήμερα. Τις προάλλες, ειρωνεύτηκε από τη στήλη της το ότι οι μαθητές λένε πενταήμερη αντί για πενθήμερη, λες και η ίδια λέει ανθηλιακά αντί για αντηλιακά, πενθέξι αντί για πεντέξι ή αυτοκινηθάμαξα. Δεν έγραψα περισσότερα τότε, διότι την περιέλαβαν ο Γιάννης ο Χάρης και ο Τιπούκειτος. Σήμερα (9 Φεβρουαρίου 2008 για τον ιστορικό του μέλλοντος), διάβασα στο Βήμα την άποψή της για ένα θέμα στο οποίο, περιέργως, συμφωνούσα απόλυτα επί της ουσίας, και κατάφερα να βρω υλικό αρκετό για σημείωμα στο Κοτσανολόγιο.

 

Ασχολείται η Πανδώρα, με κάποια καθυστέρηση είν’ η αλήθεια, με το μπουρδολόγημα του υπουργού Στυλιανίδη, για το οποίο έγραψα κι εγώ κάτι. Λέει η Πανδώρα:

 

Σε επιφυλλίδα της στα «Νέα» της 1ης του μηνός η επίκουρος καθηγήτρια Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Βάσω Κιντή επισημαίνει ένα γεγονός απίστευτο, πλην ενδεικτικό του εκπεσμού της «Εθνικής Παιδείας».

Στη διάρκεια των ετήσιων μαθητικών αγώνων επιχειρηματολογίας, που διοργανώνει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών, η επιφυλλιδογράφος εξεπλάγη ακούγοντας μαθητές να τίθενται υπέρ της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών, αναμασώντας ανυπόστατη θεωρία περί ανωτερότητας της αρχαίας ελληνικής, η οποία διακινείται μεταξύ ακροδεξιών κύκλων και υποστηρίζει, λ.χ., ότι η αρχαία είναι η πλουσιότερη γλώσσα και χρησιμοποιείται για τον προγραμματισμό των ηλεκτρονικών υπολογιστών και άλλα τοιαύτα. …

 

Όπως είπα, επί της ουσίας συμφωνώ απόλυτα ή σχεδόν. Όμως τι γλώσσα ευπρεπισμένη και στεγνή είναι αυτή; Από πού ν’ αρχίσω; Από τον εκπεσμό, που βέβαια είναι ευπρεπιστικά για τον ξεπεσμό; (Προσοχή, η λέξη εκπεσμός δεν είναι αρχαία, οπότε δεν υπάρχει καν η δικαιολογία ότι άμα τη χρησιμοποιείτε μετέχετε στα τρισχιλιετή και βάλε νάματα· μια καθαρευουσιανιά είναι, του 1860). Ή να παρατηρήσω τα γλωσσικά βρακιά (παντελόνια δηλαδή) που θέλησε να φορέσει με το ζόρι η Πανδώρα στην Βάσω την Κιντή, η οποία στο δικό της άρθρο είχε γράψει στα ελληνικά την ιδιότητά της: επίκουρη καθηγήτρια, αλλά η Πανδώρα θέλησε να τη μεταφράσει στα ερμαφρόδιτα: η επίκουρος καθηγήτρια –τότε, ωγαθή, γιατί όχι η επίκουρος καθηγητής; (Ωχ, λέτε να της δίνω ιδέες;)

 

Εκείνο όμως που με έριξε νοκάουτ, ήταν ότι οι μαθητές «τίθενται υπέρ της διδασκαλίας των αρχαίων». Τίθενται; Δηλαδή δεν της άρεσε της Πανδώρας το «τάσσονται»; Το «τοποθετούνται» έστω, που είναι και πολυσύλλαβο και γεμίζει το στόμα σου; Όχι, προτίμησε να βάλει το τίθενται, που δεν νομίζω να λέγεται καν σ’ αυτή τη χρήση, ίσως επειδή είναι πιο δύσκολο άρα πιο ευγενές –μπρος στην ευγένεια ύφους, τι είν’ ο σολοικισμός;

 

Κι όλ’ αυτά, να επαναλάβω, σ’ ένα σημείωμα που η ουσία του με βρίσκει σύμφωνο. Αχ, είμαστε αχάριστοι εμείς οι ψυχαρικοί

 

Επιστροφή στο Κοτσανολόγιο