Διάβαζε πολύ και τον πάτησε η απήνη

 

Πριν από μερικούς μήνες η Ιερά Σύνοδος διοργάνωσε ημερίδα ή κάτι τέτοιο για την αξιολόγηση των 24 χρόνων από την καθιέρωση του μονοτονικού (διάβαζε: για να ζητήσει την επαναφορά του πολυτονικου). Ο αρχιεπίσκοπος κ. Χριστόδουλος μίλησε, και είπε πολλά και ζουμερά που ίσως με απασχολήσουν σε χωριστό σημείωμα. Εδώ να σχολιάσω μία μόνο φράση του κειμένου του.

 

Η Αντιπολίτευσι, καταληφθείσα εξ απήνης, αντέδρασε, εζήτησε αναβολή … πλην ματαίως, οπότε εγκατέλειψε διαμαρτυρομένη την αίθουσα.

 

Βέβαια ο αρχιεπίσκοπος εδώ δεν μεταφέρει με μεγάλη ακρίβεια τα όσα έγιναν, γιατί μόνο η Νέα Δημοκρατία εγκατέλειψε την αίθουσα, όχι το ΚΚΕ που ήταν κι αυτό τότε και στη Βουλή και στην αντιπολίτευση. Οπότε ή παραλείπει τους κομμουνιστές επειδή είναι μιάσματα ή, το πιθανότερο, δεν έχει ιδία πείρα από το περιστατικό διότι τότε διάβαζε.

 

Τι διάβαζε δεν ξέρω, αλλά προφανώς δεν διάβαζε αρχαία, γιατί αν διάβαζε αρχαία θα ήξερε ότι οι αρχαίοι μόνο μιαν απήνη ήξεραν, που ήταν ένα ελαφρό αμάξι (την έχει και ο Όμηρος κάπου). Για ένα μικρό διάστημα (κάπου εξήντα χρόνια) στην κλασική εποχή, υιοθετήθηκε στις Ολυμπιάδες και ένα αγώνισμα, η απήνη, που ήταν αγώνες με αμάξια που τα έσερναν δύο μουλάρια. Όμως τι σχέση έχουν τα μουλάρια και η άμαξα με την αντιπολίτευση; Τι εννοεί ο αρχιεπίσκοπος όταν λέει ότι η Αντιπολίτευσι κατελήφθη εξ απήνης; Ότι άμαξα ελαύνουσα από ρυτήρος, με τον Εμμανουήλ Κριαρά στα ηνία, παρέσυρε τον Ευάγγελο Αβέρωφ;

 

Βέβαια πλάκα κάνω. Ο αρχιεπίσκοπος όταν λέει «κατελήφθη εξ απήνης» θέλει να πει αυτό που στα παλιότερα ελληνικά γράφεται «κατελήφθη εξαπίνης», δηλαδή αιφνιδιάστηκε. Η λέξη αυτή γράφεται έτσι, με γιώτα πάντα, και πάντα σαν μία λέξη γραφόταν, από τον καιρό του Ομήρου μέχρι τον καιρό του Καραμανλή και βέβαια δεν έχει καμιά απολύτως ετυμολογική ή άλλη σχέση με την απήνη το αμάξι και τη μουλαροδρομία.

Τώρα τελευταία μόνο, με την αναζωπύρωση της νεοκαθαρευουσιανιάς, που θεωρείται πολύ μπασκλάς να γράφεις ενωμένες λέξεις όπως εντάξει, αφενός κτλ., πολλοί άρχισαν να χωρίζουν και τα αχώριστα. Έτσι πήρε η μπάλα και το εξαπίνης και χωρίστηκε, και μετά έγινε και το γιώτα ήτα για να είναι πιο κομιλφώ.

Τώρα, αν ο αρχιεπίσκοπος δεν ξέρει καλά ελληνικά ή αν κλείνει το μάτι στο ακραίο καθαρευουσιάνικο ακροατήριό του, αυτό δεν ξέρω να το απαντήσω. Μπορεί και τα δύο.

 

 

 





Επιστροφή στο Κοτσανολόγιο