Το κείμενο αυτό, διορθωμένο και ξανακοιταγμένο, περιλαμβάνεται στο βιβλίο μου "Γλώσσα μετ' εμποδίων" που κυκλοφορεί από τον Οκτώβρη του 2007 από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου. Περισσότερα για το βιβλίο μου αυτό, μπορείτε να διαβάσετε εδώ



 

Οι ευφυείς κουτόφραγκοι και ο μπαμπούλας της απλοποίησης

 

Στην Ελευθεροτυπία της 4.10.2006 ο Στάθης κάνει μια αναφορά σε δημοσίευμα της ιταλικής Ρεπούμπλικα, που τη γράφει με το λατινικό αλφάβητο –υποθέτω ότι δεν το κάνει για να συμμορφωθεί με τη μόδα της εποχής αλλά γιατί κάτι θέλει να επισημάνει· και πράγματι, παρεμπιπτόντως προσθέτει:

 

αλήθεια γιατί κρατούν τα δύο «μπι» στο Repubblica οι κουτόφραγκοι της Ιταλίας; δεν θέλουν κι αυτοί να απλοποιήσουν τη γλώσσα τους;

 

Η έμφαση είναι του Στάθη, και φανερή είναι η σπόντα για τους εγχώριους γιακωβίνους που έχουν πάρει το χατζάρι και «απλοποιούν» τη γλώσσα, τσεκουρώνοντας αβέρτα-κουβέρτα τα διπλά σύμφωνα.

 

Ο καλός σκιτσογράφος εδώ φιλοτέχνησε ένα πραγματικά εντυπωσιακό περιδέραιο από ανακρίβειες, γενικεύσεις και λαθάκια. Να τα μετρήσουμε:

* κατ' αρχάς, με την κατάργηση διπλών συμφώνων, δεν απλοποιείται η γλώσσα· το πολύ-πολύ να απλοποιείται η ορθογραφία. Έπειτα, ο Στάθης θεωρεί αυταπόδεικτο ότι υπάρχει στην Ελλάδα σήμερα τάση για απλοποίηση της γλώσσας, και ότι η απλοποίηση είναι κακό πράγμα.

* δεύτερον, οι κουτόφραγκοι της Ιταλίας όχι μόνο θέλουν να απλοποιήσουν την ορθογραφία τους, αλλά την έχουν απλοποιήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό: η ορθογραφία της ιταλικής γλώσσας είναι σχεδόν τελείως φωνητική (ίνε σχεδόν τελίος φονιτικί, ας το γράπσο έτσι για να γίνι σίγκρισι)· αν ο Στάθης ήθελε να καυτηριάσει την (υποτιθέμενη) εγχώρια τάση για απλοποίηση, άλλη γλώσσα έπρεπε να φέρει για παράδειγμα, όχι τα ιταλικά·

* τρίτον, οι κουτόφραγκοι της Ιταλίας, όπου έχουν διπλά σύμφωνα, δεν τα έχουν για ομορφιά και για ζαφειριλίκι, ούτε προς ανάμνηση του ετυμολογικού παρελθόντος της λέξης· τα έχουν, όπου τα έχουν, επειδή τα προφέρουν· όταν δεν τα προφέρουν, δεν τα κρατούν αλλά τα πετσοκόβουν άσπλαχνα· τρανό παράδειγμα: κομμουνισμός, communism, communisme, Kommunismus, αλλά στα ιταλικά comunismo (παρένθεση: με τους ισχύοντες ορθογραφικούς κανόνες, κι εμείς «κομουνισμός» υποτίθεται ότι πρέπει να γράφουμε βλ. λεξικό Μπαμπινιώτη, αν και το λεξικό του ιδρύματος Τριανταφυλλίδη όσο και το ΚΚΕ τηρούν την πατροπαράδοτη ορθογραφία)·

* τέλος, οι κουτόφραγκοι της Ιταλίας δεν «κρατούν» τα δύο b στη Repubblica, διότι για να κρατάς κάτι πρέπει να υπήρχε ήδη παλαιότερα· οι κουτόφραγκοι της Ιταλίας πρόσθεσαν το δεύτερο b στη λατινική λέξη publicus και την έκαμαν pubblico, επειδή το προφέρουν. Οι Ρωμαίοι έγραφαν publicus και από την res publica, τα κοινά δηλαδή, ήρθε η republic, republique, κτλ. Γι’ αυτό και οι κουτόφραγκοι της Ιταλίας είναι οι μόνοι που γράφουν pubblico, repubblica, ενώ οι άγγλοι και γάλλοι (επίσης κουτόφραγκοι, ασφαλώς) γράφουν public, republic και public/que, republique.

 

Να προσθέσω: ο μύθος που κατασκεύασε ο Στάθης για τους κουτόφραγκους της Ιταλίας θυμίζει την άλλη καραμέλα, ότι δήθεν πρέπει να ντρεπόμαστε που καταργήσαμε τη δασεία τη στιγμή που οι ξένοι την κρατούν όταν μεταγράφουν στη γλώσσα τους ελληνικές ή ελληνογενείς δασυνόμενες λέξεις. Η εν λόγω καραμέλα, αν και αληθεύει εν μέρει για άγγλους, γάλλους και γερμανούς, όμως λιώνει (σαν καραμέλα) αν σκεφτούμε τους ιταλούς (και τους ισπανούς), οι οποίοι ούτε τη δασεία κρατούν, ούτε το ύψιλον (το ελληνικό υ, που αγαπά να λέει ο κ. Μπαμπινιώτης) σεβάστηκαν, κι έτσι γράφουν, και καλά κάνουν ipotesi, ipèrbole, αλλά και ippico (ενώ hippique οι γάλλοι). Και εκεί το γράφουν το διπλό σύμφωνο, διότι, όπως είπαμε, το προφέρουν. Τελικά έχουν πολύ μυαλό αυτοί οι κουτόφραγκοι!

 

 

 

 

 

Επιστροφή στις "γλωσσικές ακρότητες"
Αρχική σελίδα του Νίκου Σαραντάκου



© 2006 Νίκος Σαραντάκος
sarant@pt.lu