Λαθοθηρίας έλεγχος


Μια παρενέργεια της νεοκαθαρευουσιάνικης παλινόρθωσης είναι ότι έχουν πληθύνει εκείνοι που τριγυρνάνε με γαλόνια γλωσσικής αστυνομίας και ψιλοκοσκινίζουν κείμενα άλλων για να βρουν λάθη και "λάθη", πολλές φορές αποκαλώντας τους άλλους ανελλήνιστους. Με ενδιαφέρουν τόσο περιπτώσεις όπως "από ανέκαθεν", "πληγέντων περιοχών" ή "όλους όσους", που πράγματι είναι λάθη σύμφωνα με τη γραμματική αλλά έχουν κάποιαν εξήγηση και δίνουν τροφή για σκέψεις, όσο και (αλλά εδώ εξοργίζομαι) οι περιπτώσεις που κάποιος κήνσορας βαφτίζει λάθος μια χρήση ευρύτατα διαδεδομένη, όπως ξερωγώ το Παν μέτρον άριστον, πανάρχαιη, και μετά βγάζει αγράμματους όλους όσους (ναι ρε: όλους όσους και θα το αναπτύξω σε σημείωμα!) τη χρησιμοποιούν.
Πολλά κείμενα που έχω γράψει στις σελίδες αυτές έχουν ακριβώς σαν θέμα τους τον έλεγχο των λαθοθηρών. Σε πολλές περιπτώσεις αποδεικνύεται ότι ο δήθεν λανθασμένος τύπος, εκτός του ότι χρησιμοποιείται ευρύτατα, έχει εξίσου ισχυρά διαπιστευτήρια αρχαιότητας όσο και ο δήθεν μόνος σωστός.
Κλείνοντας, να προλάβω μια ενδεχομένως καλόπιστη παρατήρηση: πολλοί μπορεί να με ψέξουν για ασυνέπεια επειδή από τη μια ελέγχω εδώ λαθοθήρες αλλά σε άλλες σελίδες μου γίνομαι εγώ ο ίδιος λαθοθήρας ελέγχοντας τα μεταφραστικά ατοπήματα άλλων. Σε αυτή την παρατήρηση. έχω να απαντήσω ότι οι δύο περιπτώσεις δεν είναι όμοιες. Το μεταφραστικό λάθος εμποδίζει την κατανόηση και θα μείνει λάθος και αύριο (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων), ενώ το γλωσσικό λάθος (και ιδίως το γλωσσικό "λάθος") μπορεί και να υπηρετεί την κατανόηση και πιθανώς αύριο θα γίνει σωστό, αν δεν είναι ήδη και σήμερα σωστό. Όταν ελέγχω τον λαθοθήρα που μου απαγορεύει να λέω "στις καλένδες", υπερασπίζομαι το δικαίωμά μου να λέω τον κατά τη γνώμη μου σωστό τύπο, όπως ακριβώς κι όταν ελέγχω τον κακό μεταφραστή που μεταφράζει "μήλα στον ατμό" τις βραστές πατάτες. Και, τελικά, και στη μια και στην άλλη περίπτωση "τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο".

Στην ενότητα αυτή, βάζω κείμενα που προηγουμένως τα είχα στις Γλωσσικές ακρότητες (τα πιο πολλά). Έτσι θα αποσυμφορηθεί κάπως η πρώτη σελίδα των Ακροτήτων που έχει καταντήσει ανακατωμένος ο ερχόμενος.




Λάθη και "λάθη"

Τη γλώσσα μού έδωσαν κορακιστική

Κασσάνδρες και λαθοθηρία

Κασσάνδρες εις Παρισίους

Παν μέτρον άριστον: ο δασκαλάκος ήταν λεβεντιά!

Καλένδες και λαθοθηρία: υπέρ αγραμμάτου

Ποιος διέρρευσε την είδηση;

Η αβάσταχτη βεβαιότητα ενός ευαίσθητου σχολιαστή

Η εκδίκηση των αγραμμάτων

Η ευπρεπιστική λογοκρισία επί το έργο!

Τον παραίτησε βέβαια!

Ο πάτερ Γλωσσαμύντωρ ανακαλύπτει την Αμερική

Πόσοι είναι οι ασκοί του Αιόλου;

Εξ απαλών ονύχων: η νύχτα των ζωντανών νεκρών

Στύλοι και στήλες: εν μέσω δύο κουμπάρων (προσθήκη: 7 Απριλίου 2008)

Απλώς και απλά: στ' αποκαΐδια μιας χιλιοτραγουδισμένης διάκρισης (προσθήκη: 2 Ιουλίου 2008)

Η πέτσινη επιμόρφωση του Βηματοδότη (προσθήκη: 19 Αυγούστου 2008)

Οχτακόσια χρόνια λάθος το λέμε! (προσθήκη: 3 Σεπτεμβρίου 2008)


Επιστροφή στις Γλωσσικές ακρότητες
Αρχική σελίδα του Νίκου Σαραντάκου