Άλλα τα μάτια του γιατρού κι άλλα του φιλολόγου

 

Διαβάζω στη στήλη Αναγνωστικό (ή κάπως έτσι) στην τελευταία σελίδα της Ελευθεροτυπίας (3.4.2008) ότι έγινε μια ερευνητική μελέτη που ενοχοποιεί τα κινητά τηλέφωνα για ορισμένους όγκους στον εγκέφαλο, αλλά (φυσικά;) ο επιστημονικός εκπρόσωπος των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας απέρριψε την εργασία αυτή κρίνοντας ότι αποτελεί «πολύ επιλεκτική ανασκόπηση υπάρχουσας φιλολογίας».

 

Ο συντάκτης δίνει την πηγή από την οποία άντλησε το υλικό του, αλλά και χωρίς να ανατρέξει κανείς στην πηγή είναι ολοφάνερο ότι εδώ έχουμε ένα αρκετά διαδεδομένο μεταφραστικό μαργαριτάρι.

 

Στο πρωτότυπο, λοιπόν, ο επιστήμονας που έκανε την έρευνα επικρίνεται επειδή η εργασία του δεν ήταν παρά ‘a very selective review of existing literature’. Αυτό το ρημάδι το literature θα πει βεβαίως φιλολογία, αλλά δεν θα πει μόνο φιλολογία.

 

Διότι βέβαια η εργασία του Δρος Χουράνα (Khurana, ή Κουράνα όπως προτιμά να τον μεταγράφει ο δημοσιογράφος) δεν επικρίθηκε επειδή ήταν επιλεκτική ή όχι ανασκόπηση υπάρχουσας φιλολογίας, αλλά της υπάρχουσας βιβλιογραφίας. Κατηγορείται δηλαδή ο δόχτορας ότι αντί να εκτελέσει πρωτότυπη ερευνητική εργασία, εξέτασε τη βιβλιογραφία, διάλεξε όσες εργασίες τον βόλευαν, τις έκοψε και τις έραψε κατά το δοκούν και τις παρουσίασε.

 

Αν όντως έτσι έκανε ο Δρ Χουράνα, δεν το ξέρω βέβαια. Το βέβαιο είναι ότι ο δημοσιογράφος, ανυποψίαστος ότι literature σημαίνει και άλλα πράγματα, διέπραξε εδώ ένα μαργαριτάρι αρκετά χοντρό, αν και πρέπει να πούμε ότι, δυστυχώς, το λάθος το διαπράττουν και επαγγελματίες μεταφραστές.

 

Προτιμώ να κλείσω αντιγράφοντας την επισήμανση του φίλου λεξικογράφου Θ. Μωυσιάδη, από πρόσφατη συζήτηση σε μεταφραστικό φόρουμ όπου κατά σύμπτωση είχε αναφερθεί το ίδιο μεταφραστικό λάθος (είπαμε, είναι συχνό):


Συχνά στον επιστημονικό λόγο η λ. literature αποδίδει αυτό που θα αποκαλούσαμε βιβλιογραφία (ο ελληνογενής αγγλ. όρος bibliography έχει συγκεκριμένη και πιο περιορισμένη εφαρμογή). Συνεπώς, η φρ. according to recent literature... θα μπορούσε κάλλιστα να αποδοθεί: «σύμφωνα με την πρόσφατη βιβλιογραφία...»

 

 

Επιστροφή στο Κομπολόι του Δραγουμάνου





© 2008 Νίκος Σαραντάκος