Πότε ήταν ο Μεσαίωνας;

 

Το μαργαριτάρι το ψάρεψε ένας φίλος στην Ελευθεροτυπία της 10.12.2008 και μου το έστειλε «για να χαλαρώσουμε λίγο». Είναι παρμένο από συνέντευξη του Εντγκάρ Μορέν στο γαλλικό περιοδικό Λε Πουάν, σε επιλογή-μετάφραση της δημοσιογράφου Βίκης Τσιώρου.

 

Αντίθετα, η γέννηση των ιστορικών κοινωνιών, εδώ και δέκα χιλιάδες χρόνια, στον Μεσαίωνα, με το πέρασμα μικρών ομάδων νομάδων κυνηγών-συλλεκτών στη γεωργία και τη μόνιμη διαμονή τους σε κάποια χωριά....

 

Προφανώς ο Μεσαίωνας δεν ήρθε πριν από δέκα χιλιάδες χρόνια! Ασφαλώς αυτό το ξέρει η δημοσιογράφος –πρόκειται για αβλεψία μεταφραστική σε συνδυασμό με έλλειψη επαφής, όταν κανείς δεν συναισθάνεται τι γράφει.

 

Το ερώτημα όμως είναι: ποια ακριβώς ήταν η γαλλική λέξη την οποία απέδωσε… Μεσαίωνα η καλή δημοσιογράφος; Εδώ, σηκώνω τα χέρια ψηλά. Πήγα μάλιστα στον ιστότοπο του γαλλικού περιοδικού, όπου βρήκα μεν τη συνέντευξη, αλλά μόνο τη μισή. Οπότε, η απορία θα μας μείνει –πώς στην ευχή ήρθε ο Μεσαίωνας πριν από δέκα χιλιάδες χρόνια;

 

Όποιος ξέρει, παρακαλείται να μας στείλει ένα ηλεμήνυμα να μας φωτίσει κι εμάς.

 

Αυτή ήταν η αρχική μορφή του σημειώματος. Όμως, το είδε ο φίλος Νίκος Λίγγρης και έψαξε και βρήκε το πρωτότυπο κείμενο της απάντησης του Μορέν –από παλιότερη συνέντευξη, που δόθηκε, το 1997 και που μπορείτε να τη δείτε εδώ. Καθώς δεν έχω το πρωτότυπο του Λε Πουάν, δεν ξέρω η συρραφή έγινε από το γαλλικό περιοδικό ή από τη δημοσιογράφο της Ελευθεροτυπίας, ούτε και έχει σημασία άλλωστε. Η ουσία είναι πως δόθηκε απάντηση στο ερώτημά μας, Πότε ήταν ο Μεσαίωνας;

 

Πότε ήταν ο Μεσαίωνας; Στη Μέση Ανατολή

 

Μ’ άλλα λόγια, ο Λίγγρης βρήκε και ανακοίνωσε στο φόρουμ Λεξιλογία ότι η λέξη που μεταφράστηκε Μεσαίωνας ήταν Moyen-Orient. Ο Μορέν έλεγε il y a dix mille ans au Moyen-Orient, δηλ. εδώ και δέκα χιλιάδες χρόνια, στη Μέση Ανατολή, ο Μεσαίωνας είναι Μoyen-Age, οπότε η δημοσιογράφος τα μπέρδεψε. Και προφανώς το κείμενο δεν το ξανακοίταξε κανείς, να προσέξει το οφθαλμοφανές μαργαριτάρι.

 

 

 

 

 

 Επιστροφή στο Κομπολόι του Δραγουμάνου



© 2008 Νίκος Σαραντάκος