Ξεκοκαλίζοντας εφημερίδα στην ουρά …

 

Οι εφημερίδες εξακολουθούν να μεταγλωττίζουν τα ξένα ονόματα. Όχι όλες και όχι πάντοτε, αλλά οι περισσότερες και συχνά, έστω κι αν όλο και περισσότερο τα βλέπει κανείς λατινογραμμένα. Είναι όμως ηράκλειο (και άχαρο) το έργο· και δεν μιλώ για την αμφιλεγόμενη απόδοση των ονομάτων ορισμένων διασήμων (ίσως να θυμάστε τους κατά καιρούς καβγάδες από εφημερίδες για το αν το σωστό είναι Κίσιντζερ ή Κίσινγκερ, Ρήγκαν ή Ρέιγκαν, Χαβιέ ή Ξαβιέ (για τον Περέζ ντε Κουεγιάρ ο λόγος, τον παλιό ΓΓ του ΟΗΕ). Μεγαλύτερο πρόβλημα δημιουργούν οι λιγότερο διάσημοι, ων ουκ έστιν αριθμός. Βρίσκομαι σε τράπεζα, και περιμένω το νούμερό μου, και έχω ξεκοκαλίσει το Βήμα (της 5.1.2005) που έτυχε να έχω μαζί μου. Διαβάζω για τη Μαργκαρέτα Γουάλστρομ (σελ. Α6), βοηθό του ΓΓ του ΟΗΕ, αλλά η κυρία είναι σχετικώς γνωστή και είναι σκανδιναβή, άρα Βάλστρομ, όχι Γουάλστρομ. Στη διπλανή σελίδα, Α7, διαβάζω για μια δανέζα Κάρεν Γουόλμπεργκ, που είχε συμπεριληφθεί στους καταλόγους των αγνοουμένων τουριστών μετά το τσουνάμι, αν και στην πραγματικότητα δεν είχε καν ταξιδέψει στην περιοχή. Και καλά η τυχερή δανέζα κυρία, δεν πρόκειται να απασχολήσει ποτέ την επικαιρότητα, μικρό το κακό αν την αποδώσει Γουόλμπεργκ ο άτυχος συντάκτης αντί για Βάλμπεργκ όπως κατά 99% είναι το όνομά της. Στην περίπτωση της σουηδής διπλωμάτισσας το κακό είναι κάπως μεγαλύτερο, ίσως. Το ενοχλητικό βέβαια είναι που οι περισσότεροι συντάκτες, ή επειδή γνωρίζουν μόνο αγγλικά ή επειδή πηγαίνουν με τις πιθανότητες, όλα τα ονόματα τα αποδίδουν ελληνιστί σαν να ήταν αγγλοαμερικάνικα, ακολουθώντας δηλαδή τους αγγλοαμερικανικούς κανόνες προφοράς, κι ας είναι ο λεγάμενος σκανδιναβός, γερμανός ή γάλλος.

 

Όχι όμως όλοι. Ιδίως αρκετοί αθλητικοί συντάκτες έχουν μάθει να χρησιμοποιούν φωνητικούς κανόνες και άλλων γλωσσών. Μόνο που και ακόμα και τότε μπορεί να σκοντάψει κανείς. Στις αθλητικές σελίδες της ίδιας ξεκοκαλισμένης εφημερίδας (σελ. Γ8) υπάρχει φωτογραφία της νεαρής γαλλίδας τενίστριας Tatiana Golovin, που η λεζάντα την αποδίδει Γκολοβέν. Και πράγματι, μια αξιοπρεπής γαλλίδα Golovin έτσι θα έπρεπε να προφέρεται. Όμως η συγκεκριμένη δεσποινίς, ίσως επειδή είναι ρωσικής καταγωγής, προφέρεται, ως μη ώφειλε, «Γκολοβίν», το έχω κατ’ επανάληψη ακούσει στο γαλλικό ραδιόφωνο.

 

Είπαμε, δύσκολη η δουλειά του μεταγλωττιστή. Κι έτσι δεν είναι παράλογο που όλο και περισσότεροι ακολουθούν την εύκολη τη λύση, να σου πετάνε το ξένο όνομα λατινογραμμένο κι άντε μετά εσύ, αναγνώστη, να κόψεις το λαιμό σου να βρεις πώς προφέρεται –κι αν διαμαρτυρηθείς θα σε πούνε από αμόρφωτο μέχρι ίσως προσκολλημένο σε ξερωγώ παρωχημένα ιδεολογήματα.