Μότο και αφιέρωση: η απουσία της επιμέλειας

 

Στα βιβλία, η σελίδα με την αφιέρωση και (αν υπάρχει) η σελίδα με το μότο είναι σαν τον προθάλαμο στα σπίτια. Αν μπούμε σ’ ένα σπίτι και δούμε τον προθάλαμο άνω-κάτω, θα μας χαλάσει η διάθεση. Δυστυχώς, αυτό συμβαίνει στην ελληνική έκδοση του Χάρι Πότερ, όπου οι δυο αυτές σελίδες αποπνέουν ακαλαισθησία και προχειρότητα και δεν αποφεύγουν τα λάθη.

 

Στη σελίδα του μότο, το πρόβλημα είναι εν μέρει υπαρκτό. Η Ρόουλινγκ επέλεξε να παραθέσει σαν μότο δύο μάλλον εκτενή αποσπάσματα, το ένα από τις «Χοηφόρες» του Αισχύλου και το άλλο από ένα έργο του Ουίλιαμ Πεν. Φυσικά, η συγγραφέα παραθέτει το αρχαιοελληνικό απόσπασμα στα αγγλικά, οπότε σκέφτομαι ότι δεν θα ήταν έγκλημα να βάλει η ελληνική έκδοση μόνο τη νεοελληνική μετάφραση, αλλά ο εκδότης έκρινε απαραίτητο να βάλει και το αρχαίο πρωτότυπο (παρόλο που φαντάζομαι ότι ελάχιστοι θα καταλάβουν κάτι διαβάζοντάς το, αλλά φαίνεται προέχει να μετάσχουμε των τρισχιλιετών ναμάτων). Χαλάλι, θα λέγαμε, όμως αυτή η επιλογή σπρώχνει το δεύτερο απόσπασμα του μότο στην… από πίσω σελίδα, κατά παγκόσμια εκδοτική πρωτοτυπία!

 

Εγώ προσωπικά, αν σχεδίαζα τη σελίδα, θα έβαζα πρώτη τη νεοελληνική μετάφραση του αποσπάσματος του Αισχύλου, από κάτω τη νεοελληνική μετάφραση του δεύτερου αποσπάσματος (του Ουίλιαμ Πεν) και το πρωτότυπο, αν ήθελα να το βάλω, ή θα έκοβα το λαιμό μου να το χωρέσω στην ίδια σελίδα με μικρότερα γράμματα ή θα το έβαζα στην αριστερή σελίδα κάτω-κάτω. Και σε κάθε περίπτωση, αφού αναδημοσιεύω μικρό απόσπασμα, θα έβγαζα από δεξιά τις ενδείξεις της αρίθμησης των στίχων και των σκηνικών οδηγιών (αν είναι σκηνικές οδηγίες) διότι τι νόημα έχει ένα ξεκάρφωτο «στρ. λ.»;

 

Και βέβαια, το More fruits of solitude, που είναι ο τίτλος του έργου του Πεν, δεν μ’ αρέσει που αποδίδεται Περισσότεροι (!!) καρποί της μοναξιάς.

 

Στη σελίδα της αφιέρωσης, θα περίμενα περισσότερη καλαισθησία ώστε το σχήμα της αφιέρωσης (οι λέξεις κάνουν ένα ζιγκ-ζαγκ και σχηματίζουν το σημάδι του Χάρι Πότερ) να είναι όπως στο αγγλικό, όχι πλακουτσωμένο. Κυρίως όμως με πείραξε ένα κωμικό λάθος που υπάρχει στην αφιέρωση. Συγκεκριμένα, η Ρόουλιγκ αφιερώνει το βιβλίο σε εφτά πρόσωπα ή μάλλον σε έξι γνωστούς της και στον ανώνυμο αναγνώστη. Όπως λέει:
And to You / If you have stuck with Harry until the very end.

Εγώ αυτό θα το μετέφραζα «αν έμεινες μαζί με τον Χάρι μέχρι το τέλος» ή «αν έμεινες πιστός στον Χάρι μέχρι το τέλος» ή «αν έμεινες παρέα με τον Χάρι μέχρι το τέλος», αλλά η μεταφράστρια έχει άλλη γνώμη:

και σ' εσένα, αν έχεις μείνει "κολλημένος" με τον Χάρι ως το τέλος.

 

Κατά τη γνώμη  μου, πρόκειται για λάθος, και μάλιστα για κωμικό λάθος, αν σκεφτούμε τη γνωστή διαφήμιση (Κολλημένος με τη μπάλα) του Προπό! Και είναι κρίμα που το λάθος αυτό μας καλωσορίζει στην εξώπορτα του βιβλίου. Δυστυχώς, όπως θα δείτε, και πιο μέσα υπάρχουν αρκετά ακόμα λαθάκια.

 

 

 

 

 

Επιστροφή στο έβδομο βιβλίο
Αρχική σελίδα των μεταφραστικών του Χάρι Πότερ