Μαργαριταρένιες σαπουνόφουσκες χριστουγεννιάτικα!

 

Την προπαραμονή των Χριστουγέννων, η Ελευθεροτυπία δημοσίευσε ανταπόκριση από τη Μόσχα, σχετικά με τις εργασίες κάποιου 86χρονου Ρώσου ερευνητή, ονόματι Σαπουνόφ, ο οποίος μελετώντας έγραψε μια μονογραφία με θέμα την ζωή του Χριστού ως ιστορικού προσώπου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Σαπουνόφ καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο Ιησούς ήταν ελληνικής ή ελληνοσυριακής καταγωγής. Το δημοσίευμα της εφημερίδας μπορείτε να το δείτε εδώ, ενώ με το ίδιο θέμα ασχολήθηκε την επόμενη μέρα στη δική του στήλη ο Στάθης Σταυρόπουλος, ο οποίος σχολίασε ειρωνικά τα ευρήματα του Σαπουνόφ, όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

 

Το δικό μου ενδιαφέρον για το άρθρο και την αναδημοσίευσή του βρίσκεται στα πολλά και λαμπερά μαργαριτάρια που περιέχονται στην ανταπόκριση της εφημερίδας, αν και δεν θα ήταν δίκαιο να τα χρεώσουμε στον έλληνα ανταποκριτή –μπορεί κάποια από αυτά να τα φιλοτέχνησε το ρωσικό περιοδικό όπου δημοσιεύτηκε το αρχικό άρθρο –ή και ο ίδιος ο Σαπουνόφ, που τα λεγόμενά του, εξαιτίας του ονόματός του, δεν απέφυγαν στη χώρα μας τον χαρακτηρισμό «σαπουνόφουσκες».

 

Λογουχάρη, διαβάστε το εξής απόσπασμα από την ανταπόκριση:

 

Επικαλούμενος τον Ρωμαίο επιστήμονα Κέλσιο και το Ταλμούδ, αλλά και απόκρυφα Ευαγγέλια, ο Σαπουνόφ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι όπως και όλοι οι ιδρυτές των σύγχρονων θρησκειών, ο Ιησούς είχε φυσικό πατέρα, ο οποίος πιθανότατα ονομαζόταν κάπως σαν Παντέρα, παρατσούκλι, που συναντάται επίσης και σε επιγραφές στα ελληνικά.

 

Αν γίνει διαγωνισμός για τη συμπύκνωση του μεγαλύτερου αριθμού λαθών και ανακριβειών στο μικρότερο δυνατό χώρο, το απόσπασμα αυτό διεκδικεί διάκριση. Γιατί; Να τα πάρουμε ένα-ένα.

 

Ο Κέλσιος, που λέει το άρθρο, ήταν Σουηδός αστρονόμος του 18ου αιώνα, ο οποίος γύρω στο 1740 επινόησε μια εκατοντάβαθμη κλίμακα μέτρησης της θερμοκρασίας. Ο Κέλσιος λεγόταν Magnus Celsius και προς τιμή του ονομάστηκε κλίμακα Κελσίου η καθιερωμένη στα μέρη τα δικά μας και στις περισσότερες χώρες του πλανήτη κλίμακα θερμοκρασιών για καθημερινή χρήση –βέβαια, οι αγγλοαμερικάνοι έχουν την κλίμακα Φαρενάιτ. Άλλο ο Κέλσιος, κι άλλο ο Κέλσος, ο παγανιστής συγγραφέας του 2ου αιώνα! Αυτό το εξαιρετικά αστείο μαργαριτάρι μάλλον στον ανταποκριτή θα το χρεώσουμε, ή ίσως στον διορθωτή της εφημερίδας.

 

Ο Κέλσος, λοιπόν, δεν ήταν Ρωμαίος παρά μόνο ρωμαίος πολίτης –αλλά τότε θα πρέπει να πούμε, έστω, Τούρκο τον Κοσμά Αιτωλό ή Ρώσο τον Καποδίστρια. Ο Κέλσος ήταν Έλληνας. Έπειτα, ο  Κέλσος δεν ήταν επιστήμονας, ήταν φιλόσοφος. Κατά τα άλλα, ο Κέλσος πράγματι έγραψε μια πραγματεία εναντίον των χριστιανών, τον Αληθή λόγο.

 

Ο Αληθής λόγος δεν σώθηκε αυτούσιος, τον κατάστρεψαν οι θριαμβευτές χριστιανοί. Σώθηκε ωστόσο, χάρη στην ευσυνειδησία και την αυτοπεποίθηση ενός μεγάλου χριστιανού φιλοσόφου, του Ωριγένη, ο οποίος έγραψε απάντηση στον Αληθή λόγο, το Κατά Κέλσου, και σ’ αυτό του το σύγγραμμα παραθέτει αυτολεξεί εκτενέστατα αποσπάσματα από το πρωτότυπο έργο του Κέλσου, περίπου όπως στους σημερινούς ιντερνετικούς καβγάδες παραθέτουμε αποσπάσματα του αντιπάλου που θέλουμε ν’ αντικρούσουμε κι από κάτω τη δική μας επιχειρηματολογία.

 

Κάπως σαν Παντέρα!

Το μεγαλύτερο ίσως μαργαριτάρι της αρμαθιάς, είναι ότι ο φυσικός πατέρας του Ιησού ονομαζόταν, λέει, «κάπως σαν Παντέρα»! Φυσικά, Παντέρα (Panthera) μπορεί να λεγόταν στα λατινικά, αλλά στα ελληνικά ο λεγεωνάριος λεγόταν Πανθήρας, όνομα ή παρατσούκλι που ήταν αρκετά συχνό στη ρωμαϊκή εποχή, ιδίως στην Αίγυπτο. Για την ιστορία, ο Κέλσος (και όχι βέβαια ο Κέλσιος!) έγραψε:

 

 Ἀλλὰ γὰρ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν τοῦ Ἰουδαίου προσωποποιΐαν, ἐν ᾗ ἀναγέγραπται ἡ τοῦ Ἰησοῦ μήτηρ ὡς ἐξωσθεῖσα ὑπὸ τοῦ μνηστευσαμένου αὐτὴν τέκτονος ἐλεγχθεῖσα ἐπὶ μοιχείᾳ καὶ τίκτουσα ἀπό τινος στρατιώτου Πανθήρα τοὔνομα.  

 

Ο Κέλσος γράφει (ή, ακριβέστερα: ο Ωριγένης μεταφέρει ότι ο Κέλσος γράφει) ότι τη μητέρα του Ιησού την έδιωξε ο μαραγκός που την είχε αρραβωνιαστεί, επειδή την έπιασε να μοιχεύεται, και γέννησε το παιδί κάποιου στρατιώτη, του Πανθήρα με τ’ όνομα.

 

Την ίδια μπηχτή για την παρθενία και την αρετή της Μαρίας τη βρίσκουμε και σε ιουδαϊκές πηγές, αλλά δεν έχω πρόχειρα τα κιτάπια μου για να βρω αν από τον Κέλσο ξεκίνησε η ρετσινιά ή από τους εβραίους (που είναι και πιθανότερο, λόγω εντοπιότητας). Ούτε μπορώ τώρα να αναλύσω το όνομα, αν και καλός φίλος μού λέει ότι τα Πανθήρ, Πάνθηρος και Πανθήρας (κάποτε και Πανθηράς) μαρτυρούνται ευρύτατα, κυρίως (αλλά όχι μόνο) στην Αίγυπτο, κάποτε και σαν προσωνυμίες. Μάλιστα, στα λατινικά panther ήταν επίσης το δίχτυ των μονομάχων οπότε υπάρχει πιθανότητα το παρατσούκλι να πλάστηκε ώστε να παραπέμπει σε μονομάχο, αλλά αυτό είναι εικασία. Είναι εξίσου πιθανό να ήταν το όνομα ελληνικής καταγωγής ή να εξελληνίζει ο Κέλσος λατινικό όνομα. Πάντως, βρίσκω στη Βικιπαίδεια ότι έχει βρεθεί στη Γερμανία ένας τάφος ρωμαίου λεγεωναρίου ονόματι Tiberius Iulius Abdes Panthera, τον οποίο ήδη από το 1966 είχαν επιχειρήσει να ταυτίσουν με τον Πανθήρα του Κέλσου.

 

Διότι υπάρχει και αυτό το εντυπωσιακό, ότι ο Σαπουνόφ δεν βρήκε δα και τίποτα το κοσμοϊστορικό· θέλω να πω, τα περί Πανθήρα και Κέλσου ήταν πασίγνωστα σε όσους ασχολούνται με τη χριστολογία. Ίσως η μόνη πρωτοτυπία να είναι η πρόταση για την ελληνική καταγωγή του Πανθήρα.

 

Το περίεργο είναι ότι και ο Στάθης Σταυρόπουλος, όχι μόνο επαναλαμβάνει το μαργαριτάρι με τον Κέλσιο της ανταπόκρισης, αλλά και δεν φαίνεται να αναγνωρίζει ότι ο Παντέρα είναι ο Πανθήρ ή Πάνθηρ. Λέει μάλιστα για το Παντέρα: πώς λέμε πατέρας σε μη παραφθαρμένα ελληνικά; Επειδή όμως το κείμενο του Στάθη είναι ειρωνικό (και καλογραμμένο), μπορεί να είδε τα μαργαριτάρια και να μην έκρινε σκόπιμο να τα διορθώσει.

 

Επειδή δεν έχω δει το πρωτότυπο άρθρο του Σαπουνόφ, δεν μπορώ να κρίνω αν τα λεγόμενά του είναι σοβαρά ή σαπουνόφουσκες. Πάντως, θα θυμίσω το γνωστό ανέκδοτο που αποδεικνύει ότι ο Ιησούς ήταν όντως ελληνικής καταγωγής (φυσικά, το έχουν ταιριάξει και σε άλλες εθνικότητες). Λοιπόν, ο Ιησούς ήταν πέρα από κάθε αμφιβολία Έλληνας (λέει το ανέκδοτο) διότι:

α) Μέχρι τα τριάντα του έμενε στο σπίτι των γονιών του, β) Πίστευε τη μάνα του για παρθένα, και γ) Εκείνη τον πίστευε για Θεό!

 

Καλά σας Χριστούγεννα!

 

 

ΥΓ Ενημέρωση, 28 Δεκεμβρίου: Πρόσθεσα λίγα πράγματα που μου έστειλε ο φίλος Τιπούκειτος. Άλλος καλός φίλος επισημαίνει ότι υπάρχει και ένα άλλο στοιχείο για την ελληνική καταγωγή του Ιησού, κατά το γνωστό ανέκδοτο, ότι πήρε τη δουλειά τού πατέρα του!

 

 

 Επιστροφή στο Κομπολόι του Δραγουμάνου



© 2008 Νίκος Σαραντάκος