Πώς είναι τάχα τα θαρραλέα απαρέμφατα;

 

Σε άρθρο του περιοδικού Έψιλον που σχολιάζω σε άλλο μου σημείωμα, επαινείται ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης κ. Βύρων Πολύδωρας για τα σωστά ελληνικά του· αναφέρεται μάλιστα ότι μόλις ανέβηκε ο Βύρων στο βήμα για να εκφωνήσει ομιλία, η αίθουσα αμέσως «γέμισε θαρραλέα απαρέμφατα και μετοχές». Ομολογώ ότι αισθάνθηκα περιέργεια και θέλησα να δω πώς μοιάζει ένα θαρραλέο απαρέμφατο. Η εκδήλωση που τόσο γλαφυρά περιγράφει το ρεπορτάζ του Έψιλον ήταν η βράβευση του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσό και έγινε στις 25 Μαΐου. Βρήκα την ομιλία του Υπουργού στην ιστοθέση (ελληνικά σάιτ) του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης. Αν θέλετε να τη διαβάσετε ολόκληρη, ο σύνδεσμος είναι εδώ.

 

Αν διαβάσετε την ομιλία του κ. υπουργού, θα δείτε ότι μετοχές έχει βεβαίως μπόλικες, αλλά «θαρραλέα απαρέμφατα», από αυτά που τάχα γέμισε η αίθουσα, ε, απαρέμφατο δεν έχει κανένα, ούτε για δείγμα· ούτε θαρραλέο ούτε φοβιτσιάρικο. Οπότε, γεννάται το αγωνιώδες ερώτημα: μήπως ο κ. Διαμαντής, ο δημοσιογράφος της Ελευθεροτυπίας εννοώ που ύμνησε τα θαρραλέα απαρέμφατα του Υπουργού, μήπως λέω δεν ξέρει τι είναι απαρέμφατο; Διότι, αν ξέρει, πού τα βρήκε; Μήπως, το πιθανότερο, δεν σκοτίστηκε και πολύ αν υπήρχαν απαρέμφατα, αλλά τα γαρνίρισε προκειμένου αφενός να κολακέψει τον υπουργό και αφετέρου να κάνει φιγούρα; Διότι, όπως λέω και στο άλλο σημείωμα, τουριστική φαίνεται να είναι η σχέση του κ. Δ. με τη γλώσσα, μερικά φανταχτερά κουρελάκια θέλει κι αυτός να μοστράρει, θαρραλέα και περιποιημένα βεβαίως.

 

Την ομιλία του Υπουργού δεν θα τη σχολιάσω αναλυτικά, επειδή όμως έγινε σε εκδήλωση φιλολογικού συλλόγου θέλω να επισημάνω ένα φιλολογικό ολίσθημα του κ. Πολύδωρα, που υποθέτω ότι θα το αντιλήφθηκαν οι παριστάμενοι φιλόλογοι αλλά δεν θα θέλησαν να το επισημάνουν για να μη χαλάσει η γιορταστική βραδιά. Η σύντομη άλλωστε ομιλία του κ. Πολύδωρα τελειώνει ως εξής (αντιγράφω από το δελτίο τύπου του Υπουργείου):

 

Εμείς δεν είμαστε γλωσσαμύντορες. Αγαπάμε και λατρεύουμε τη γλώσσα μας. Αυτό που θέλουμε να είμαστε είναι να μην είμαστε ¨Εστιάδες¨. ¨Της ραθυμίας, της ανεμελιάς, της αδιαφορίας¨ εις βάρος αυτού του τόπου, της Ιστορίας αυτού του τόπου και του μέλλοντος των παιδιών μας. Να μην είμαστε ¨Αμελείς Εστιάδες¨ όπως μας προτρέπει ο Σιφνιός ποιητής Γιάννης Γρυπάρης.

 

Η ένστασή μου βρίσκεται στον Γρυπάρη. Καταρχήν (ή καταρχάς διότι οι όμορφες διακρίσεις όμορφα καίγονται) η τελευταία φράση, έτσι όπως εκφωνήθηκε λιγάκι ασαφής μου φαίνεται. Τι μας προτρέπει ο Γρυπάρης; Να είμαστε ή να μην είμαστε αμελείς Εστιάδες; Μάλλον αλλιώς έπρεπε να διατυπωθεί η φράση για να υπάρχει σαφήνεια. Δεύτερον, ο Γρυπάρης δεν μίλησε για «αμελείς» Εστιάδες, η λέξη αυτή δεν υπάρχει στο ποίημά του –και έχει σημασία αυτό, γιατί στη δημοτική του Γρυπάρη τύποι όπως το «αμελείς» δεν είχαν θέση. Τρίτο, και εδώ είναι το κατ’ εμέ φιλολογικό ολίσθημα, ο Γρυπάρης δεν γράφει για ραθυμία αλλά για αραθυμιά.

Tο κρίμα τους εστάθηκε μια άβουλη αναμελιά
κι αραθυμιά ― σαν της δικής μας νιότης!

Θέλω να πω, αν είναι να παραθέτουμε Γρυπάρη, ας τον παραθέτουμε όπως το έγραψε εκείνος, στη δημοτική της εποχής του, όχι ευπρεπισμένον· θα μου πεις εδώ ευπρεπίστηκε ο Καβάφης (ως έτοιμος από καιρό, αν και ο ποιητής έγραφε σαν έτοιμος από καιρό) και ο Εγγονόπουλος (ωραίος ως Έλληνας, αν και ο ίδιος έγραψε ωραίος σαν Έλληνας), γιατί να γλιτώσει ο Γρυπάρης την ευπρεπιστική μανία ιδίως όταν αυτή προέρχεται από Υπουργό Δημόσιας Τάξης –που άλλωστε έχει στο παρελθόν επιχειρήσει και τον Ελύτη να ευπρεπίσει;

 

 

Επιστροφή στις "γλωσσικές ακρότητες"
Αρχική σελίδα του Νίκου Σαραντάκου




© 2007 Νίκος Σαραντάκος
sarant@pt.lu