ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΘΕΜΑΤΑ

Το άβατον του Όρους και τα προνόμιά του


http://emprosnet.gr/isite/2008/9/23/48245_b_TN_SAPANTAKOS.JPG

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΑΝΤΑΚΟΣ*
23/9/2008

Το άβατον του Αγίου Όρους, δηλαδή η απαγόρευση να βρίσκονται σ’ αυτό όχι μόνο γυναίκες, αλλά και όλα τα θηλυκού γένους όντα (κότες, κατσίκες, προβατίνες, φοράδες κ.λπ. - εκτός από τις θηλυκές ψείρες που φιλοξενούν τα γένια και τα σώματα των μοναχών), είναι ένα προκλητικό μεσαιωνικό κατάλοιπο, που δεν έχει νόημα στην εποχή μας.
Εν πρώτοις δεν έχει λογική βάση. Γιατί να αποκλείονται οι γυναίκες και μάλιστα από το «περιβόλι της Παναγίας»; Η Παναγία γυναίκα δεν ήταν; Εξακολουθεί η Εκκλησία να θεωρεί τις γυναίκες υποδεέστερες από τους άντρες και με λιγότερα δικαιώματα από αυτούς; Ας μας το πει τότε καθαρά.
Επίσης δεν έχει νομική βάση. Και με την ευκαιρία υπενθυμίζω τη σχετική απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, που το 2003, με ψήφους 277 υπέρ έναντι 255 κατά και 15 λευκών, τάχθηκε υπέρ της άρσης του «Άβατου». Πρόσφατα, δε, η βουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ, Λίτσα Πασχαλίδου - Αμανατίδου, το κατήργησε και στην πράξη, μπαίνοντας στο Όρος μαζί με άλλες 9 γυναίκες, που διαμαρτύρονταν για την καταπάτηση της γης τους από τη μονή Κουτλουμουσίου.
Τέλος, δεν έχει ηθική βάση, γιατί στάθηκε ανά τους αιώνες αφορμή για σεξουαλικές εκτροπές των μοναχών, στον προσδιορισμό και την περιγραφή των οποίων δε θα επιμείνω. Το θέμα μου είναι απωθητικό, αλλά σε όσους επιθυμούν να μάθουν περισσότερα, συνιστώ να μελετήσουν το εξομολογητάριο του Νικόδημου, επίσημο εκκλησιαστικό κείμενο, και θα φρίξουν.
Θα μου πείτε: Και η Παράδοση; Δεν πρέπει να σεβόμαστε τις παραδόσεις μας;
Εδώ έχω σοβαρές αντιρρήσεις. Υπάρχουν παραδόσεις, που πράγματι πρέπει να σεβόμαστε, γιατί μας συνδέουν με την ιστορία μας και ομορφαίνουν τη ζωή μας: η πατροπαράδοτη ελληνική φιλοξενία, η αγάπη μας στα παραδοσιακά κτίσματα που κληρονομήσαμε, το ελληνικό φιλότιμο, η ελληνική λεβεντιά… Ναι, αυτές τις παραδόσεις να τις κρατάμε και να τις φυλάμε σαν τα μάτια μας.
Υπάρχουν όμως παραδόσεις που καλό θα είναι να ξεχάσουμε και να τις απαρνηθούμε: Η βεντέτα (στη Μάνη και στην Κρήτη) και τα εγκλήματα τιμής (σε όλη την Ελλάδα), η έκθεση σε κοινή θέα του σεντονιού της νυφικής κλίνης την επομένη του γάμου, που αποδείκνυε την παρθενία της νύφης, το κάψιμο του Ιούδα, η προίκα (που ευτυχώς καταργήθηκε με νόμο) και πλήθος άλλες.
Και στο κάτω-κάτω, γιατί η Εκκλησία, θεματοφύλακας υποτίθεται της Παράδοσης, δεν τη σέβεται και κατήργησε τις γλυκόλαλες παραδοσιακές καμπάνες (που τις αντικατάστησε με ηλεκτρονικούς μηχανισμούς), εισήγαγε τα μικρόφωνα και τα μεγάφωνα στους ναούς και πάει να καταργήσει (η Καθολική το έκανε ήδη) και το άναμμα των κεριών μέσα στους ναούς;
Όσο για τα λοιπά προνόμια του Αγίου Όρους, οι καλόγεροι ισχυρίζονται πως δεν απορρέουν μόνο από την Παράδοση, αλλά επικυρώνονται, όσον αφορά τις ιδιοκτησίες που διεκδικούν, με τίτλους και επικαλούνται χρυσόβουλα μεσαιωνικών αυτοκρατόρων του Βυζαντίου, κυρίως όμως «χοτζέτια» και «φιρμάνια» (δεν είμαι βέβαιος για την ακρίβεια των όρων) Οθωμανών σουλτάνων.
Παραβλέπουν όμως, σκοπίμως, δύο ιστορικά γεγονότα:
Η εξουσία των Βυζαντινών αυτοκρατόρων καταλύθηκε οριστικά και αμετάκλητα από τους Οθωμανούς και μαζί της έχασαν κάθε νομική υπόσταση και ισχύ όλες οι αποφάσεις τους. Και αυτές που αφορούσαν τίτλους ιδιοκτησίας. Όπου επιβίωσαν, αυτό έγινε γιατί μεταγενέστερα τις επικύρωσαν, με δικές τους αποφάσεις, οι σουλτάνοι που τους διαδέχθηκαν.
Αλλά και η εξουσία των σουλτάνων ανατράπηκε, τουλάχιστον στα εδάφη που αποτέλεσαν το σημερινό ελληνικό κράτος, από την Επανάσταση του 1821 και τις μεταγενέστερες συνέπειές της. Με την επικράτηση της Επανάστασης, έπαψαν να ισχύουν όλες οι πράξεις και αποφάσεις της οθωμανικής εξουσίας και όχι μόνον αυτές. Καταργήθηκε η δουλεία, ως κοινωνικός θεσμός, καταργήθηκε η απονομή και η χρήση τίτλων ευγενείας από τους Έλληνες πολίτες και πλήθος παρόμοια.
Με ποια λογική τώρα πρέπει να ισχύουν στα δικαστήρια του ελεύθερου ελληνικού κράτους οι αποφάσεις εξουσιών που έχουν από αιώνες καταλυθεί;

*O Δημήτρης Σαραντάκος γεννήθηκε στη Mυτιλήνη, σπούδασε χημικός μηχανικός και μετά τη συνταξιοδότησή του εκδίδει το σατιρικό περιοδικό «το Φιστίκι» και κάνει τον συγγραφέα. Το τελευταίο (ένατο στη σειρά) βιβλίο του, «Γιατί η θεία μου μπορεί και να πήγε στον Παράδεισο» τυπώθηκε το 2006 στη Mυτιλήνη και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «το Φιστίκι».

 




Σελίδες Δημ. Σαραντάκου