Αφήστε εκατό πατάτες ν’ ανθίσουν
Αυτό το μαργαριτάρι δεν το είδα με τα μάτια μου, μου το έστειλε ο Φίλος που Αποδελτιώνει, αλλά τον πιστεύω.
Γράφτηκε στην ιστοσελίδα οργάνου της ΕΕ ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισκέφτηκε το Βερντέν στις 11 Νοεμβρίου, επέτειο της κατάπαυσης του πυρός στον πρώτο πόλεμο, «για να αποτίνει φόρο τιμής στα εκατομμύρια θύματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου».
Τι συμβαίνει εδώ; Φυσικά ο κ. Πέτερινγκ μία φορά πήγε στο Βερντέν για να τιμήσει τους πεσόντες, δεν πηγαίνει κάθε μέρα για να τους τιμά, θέλω να πω εδώ έπρεπε να χρησιμοποιηθεί στιγμιαίος χρόνος, άρα υποτακτική αορίστου: να αποτίσει φόρο τιμής, όπως θα λέγαμε επίσης για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του και όχι για να την εκφράζει.
Και έτσι το λένε όλοι οι Έλληνες. Δεν αποκλείεται βέβαια, όσο κι αν το πλήκτρο του σίγμα βρίσκεται μακριά από το νι, να πρόκειται για λάθος της πληκτρολόγησης. Μόνο που…
Μόνο που, τον τελευταίο καιρό έχει γίνει της μόδας, στον ενεστώτα, να λένε αποτίνω φόρο τιμής. Σημαντικό μερίδιο ευθύνης για την εμφάνιση αυτής της σνομπίστικης τάσης έχει το λεξικό Μπαμπινιώτη, που σε ειδικό πλαίσιο μάς πληροφορεί πως όσοι είναι πολύ προχωρημένοι περί τα γλωσσικά λένε «αποτίνω» και όχι «αποτίω» (βέβαια, πρέπει να πούμε πως και το λεξικό Τριανταφυλλίδη θεωρεί ορθότερο το «αποτίνω», αν και χωρίς τυμπανοκρουσίες και νουθεσίες).
Τώρα, είτε αποτίω, είτε αποτίνω λέτε, στην υποτακτική αορίστου ο τύπος είναι ένας και ο αυτός: να αποτίσω, να αποτίσεις, να αποτίσει.
Όπως όμως είπε σοφότατα ο Φίλος μου που Αποδελτιώνει, «μισό ματάκι πονηρό να κλείσει ο Μπαμπινιώτης, εκατό λογιοτατικές πατάτες ανθίζουν». Διότι, εν προκειμένω, πιστεύω πως ο λογιότατος που έγραψε «να αποτίνει φόρο τιμής» ασφαλώς ήξερε πως το σωστό είναι «να αποτίσει». Αν γράψει όμως «να αποτίσει» πώς θα δείξει ότι χρησιμοποιεί το ανεβασμένο «αποτίνω» των ολίγων εκλεκτών και όχι το «αποτίω» του χύδην όχλου; Μπρος τον κίνδυνο να τον κατατάξουν στην πλέμπα, προτιμότερος ο σολοικισμός! Σαν τον άλλον, που αγόρασε καινούργιο σώβρακο και για να το δείξει κυκλοφορούσε χωρίς παντελόνι.
ΥΓ Το ίδιο ειδικό πλαίσιο του λεξικού Μπαμπινιώτη μάς πληροφορεί πως «τίσις» ήταν η τιμωρία που έπρεπε να πληρώσει όποιος διέπραττε ύβριν. Ταιριάζει να πω πως η τίσις που πληρώνουμε για την ύβρι (με την αρχαιοελληνική έννοια) του «εκτίνω ποινή» και του «αποτίνω φόρο τιμής» είναι τα δεκάδες «εκτείνω ποινή» και «αποτείνω φόρο τιμής» που βρίσκω στο Διαδίκτυο.
